| Người đời thường nghĩ lời phàm tục không thật, c̣n lời Phật dạy là chân lư, là thật. Nhưng sự thật Phật chỉ tùy theo bệnh của chúng sanh mà dạy, giúp họ giải trừ được căn bệnh của ḿnh, chớ ngôn ngữ ấy cũng không thật. Cho nên nói kinh điển như ngón tay chỉ mặt trăng hay chiếc bè đưa người qua sông v.v... Hiểu như vậy chúng ta mới không nghi. Tất cả pháp thế gian (tục đế) và pháp xuất thế gian (chân đế) đều không có thực thể, chỉ là giả tướng tạm bợ, đối bệnh cho thuốc thôi. Thấy rơ như vậy nên không chấp, sẽ đi tới chỗ cứu kính Niết Bàn, không c̣n mê lầm nữa.
Thấy được chữ Không của Bát Nhă rồi th́ chúng ta dễ tu. Bởi v́ chúng ta đang mắc bệnh chấp không. Nói tất cả pháp không có chủ thể liền chấp không ngơ. Nếu ai chấp không ngơ là lầm, bởi sự vật đang có giả tướng hiện tiền làm sao nói không được. Cho nên chúng ta phải hiểu rơ, Không là không chủ thể, không cố định, chớ lầm là không ngơ. Hiểu như vậy chúng ta sẽ không c̣n chấp nữa.
Tất cả sự vật đến với ta, ta không chấp th́ dễ tu biết mấy. Ḿnh có phải khổ sở để dẹp nóng giận, dẹp phiền năo không? Sở dĩ chúng ta phiền năo, chúng ta nóng giận là v́ chúng ta chấp nó thật. Nếu biết rơ nó không thật, chỉ tạm bợ do duyên hợp th́ có ǵ mà chấp. Do không chấp nên thảnh thơi tự tại đi giữa cuộc đời mà chúng ta không dính mắc ǵ cả.
Như vậy Phật độ chúng ta hết khổ, hay chúng ta dùng trí tuệ thấy muôn sự vật xảy đến với ḿnh không thật, liền vượt qua các khổ. Nỗi khổ không ai cứu ta được mà do ta nhận ra chân tướng của nó không thật th́ có ǵ làm ta phiền hà, khổ sở nữa! Thấy tường tận đạo lư th́ không c̣n chấp. Nên nhớ chấp là gốc từ si mê, là nhân của đau khổ. Nhờ trí tuệ sáng không chấp nên đau khổ cũng không c̣n. Tụng một bài kinh Bát Nhă mà thấu triệt rồi th́ chúng ta tự tại đi trong cuộc đời. Đó là điều chắc chắn vậy.
Nhưng sẽ có người nói thế này, Phật dạy các pháp hư giả tạm bợ như kinh Kim Cang nói: "Nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn bào ảnh". Nếu mọi thứ đều tạm bợ huyễn hóa hết th́ không cần làm ǵ nữa. Cuộc đời cứ thả trôi th́ xă hội sẽ ra sao? Đây là nghi vấn của nhiều người hiện nay. Thật ra người tu Phật phải có đủ hai mặt: Một là trí tuệ tức trí Bát Nhă, hai là từ bi.
Chúng ta quán sát thấy rơ tánh các pháp là không, do duyên hợp tạm có, thấy tường tận như vậy là chúng ta có trí tuệ Bát Nhă. Nhưng giả sử cạnh ta có người đói khổ, chúng ta cũng bỏ mặc chỉ ngồi cười thôi, không làm ǵ hết, như vậy trở thành khô khan tiêu cực. Cho nên phải phát tâm từ bi. Phật dạy có trí tuệ mà không có từ bi là càn tuệ tức trí tuệ khô. V́ vậy trí tuệ phải có từ bi th́ trí tuệ ấy mới tươi nhuần. C̣n từ bi mà thiếu trí tuệ th́ gọi là từ bi mù, nên chúng ta tu Phật phải có đủ từ bi và trí tuệ.
Bởi v́ có trí tuệ rồi chẳng lẽ ngồi không, ai khổ mặc họ không cần biết đến ? Như vậy là ích kỷ, không có lợi ích ǵ cả. Cho nên người tu phải phát tâm từ bi, chúng sinh tuy hư giả nhưng lại không biết hư giả. V́ vậy họ khổ, chúng ta phải thương, phải cứu họ, làm cho họ hết khổ. Như vậy nhờ trí tuệ phá kiến chấp sai lầm, phá ngu muội tăm tối. Nhờ ḷng từ bi thương người mê lầm, ta chỉ cho họ thấy được lẽ thật, không c̣n chấp, không c̣n đau khổ nữa. Đó mới gọi là làm tṛn bổn phận người tu.
V́ vậy trí tuệ và từ bi phải nhịp nhàng theo nhau. Người tu Phật dù bậc thượng hay bậc hạ cũng phải đồng thời huân tập hai phương diện đó. Phải có đầy đủ trí tuệ tức trí Bát Nhă và từ bi để độ chúng sanh. Không vị Phật nào chỉ có trí tuệ mà thiếu từ bi. Hiểu như vậy chúng ta mới sẵn sàng lăn vào cuộc đời để cứu khổ, để đánh thức những người mê muội. Không nên nói thân giả, cảnh giả, khổ cũng không thật, có ǵ đâu lo. Thiên hạ đói cũng là chuyện giả thôi, có chi phải bận ḷng rồi ngồi đó không làm ǵ hết.
Nên trong kinh Phật dạy phước và huệ, cả hai phải song hành như nhau, giống con chim có hai cánh. Chim muốn bay được phải đủ đôi cánh, nếu chích đi một cánh th́ chim bay không được. Người tu cũng vậy, phải có trí tuệ để thấy tường tận lẽ thật của cuộc đời và có ḷng từ bi để san sớt, chia xẻ những nỗi khổ của chúng sanh. Đó mới là người tu Phật chân chính.
Mong tất cả quư vị nghe suy ngẫm và ứng dụng giáo pháp Phật dạy vào đời sống tu tập của ḿnh. Nếu ứng dụng được sẽ thấy giá trị cao siêu của Phật pháp, bằng ngược lại chỉ hiểu suông, không thực hành ǵ cả th́ không bao giờ thấy được sự mầu nhiệm của đạo Phật. Và như vậy chúng ta không xứng đáng gọi là đệ tử của đức Phật. Tất cả hăy ghi nhớ và cố gắng nỗ lực thực hành để có niềm vui chân thật ngay trong hiện đời.  |