|
Tôi có hai bà chị: Chị cả tên là Tạ Thị Thi, sinh năm 1916 lấy chồng sớm và buôn bán làm ăn. Chị thứ hai là chị giáp tôi tên là Tạ Thị Câu, sinh năm 1919, tham gia hoạt động cách mạng từ 1936, khi có phong trào dân chủ, năm 1939-1940 là Tỉnh uỷ viên Tỉnh uỷ Thái B́nh. Tôi sinh năm 1923, từ năm 1938, được chị Câu tôi d́u dắt và tham gia hoạt động cách mạng. Chị Câu tôi giới thiệu tôi vào Đảng và tôi được kết nạp năm 1940. Tôi c̣n có một cô em gái sinh năm 1930 tên là Tạ Thị Xuyến. Năm 1940, ở làng tôi có cuộc mít tinh bí mật ở cánh đồng Đông Lang. Mit tinh bị lộ, tuần phiên và lính phủ (huyện) xông vào đánh và bắt mọi người. Thế là phong trào bị khủng bố. Chị tôi cùng tôi thoát ly gia đ́nh cùng đi làm cách mạng chuyên nghiệp.
Sau khi thoát ly, chị tôi rời xa địa phương và hay xuất hiện ở vùng Bắc Ninh và Hà Đông. Tôi đoán là chị tôi làm việc cho xứ uỷ Bắc Kỳ và không biết là làm ǵ? Khi tôi đă bị bắt, bị kết án 15 năm tù (1941) và bị đầy đi Sơn La (1942) th́ tôi được biết chị Câu tôi ở Hoả Ḷ, hai chị em thường xuyên viết thư thăm hỏi nhau và kể chuyện. Thỉnh thoảng chị tôi c̣n gửi quà cho tôi. Chị tôi xé áo của ḿnh ra khâu những chiếc khăn tay gửi cho tôi. Chị tôi ở Hoả Ḷ, ở tù chung với nhiều người, trong đó có chị Nguyễn Thị Minh Thái là vợ trước anh Vơ Nguyên Giáp, chị Trương Thị Mỹ sau là Chủ tịch Liên đoàn Lao động Việt Nam, và chị Nguyễn Thị Hằng sau là vợ tôi. Chị Câu tôi bị bắt khoảng năm 1941, tôi không nhớ rơ ngày tháng, chỉ nhớ rằng những năm tôi ở Sơn La (1942-1943 đến đầu năm 1944) chị em tôi vẫn liên lạc với nhau bằng thư từ.
Thế rồi đầu năm 1944 trên đường bị giải từ Sơn La về Hoả Ḷ để bị đầy đi Côn Đảo, vào sau Tết đầu năm 1944, th́ tôi được Chi bộ nhà tù tổ chức cho trốn thoát để tiếp tục hoạt động cách mạng, tôi không được gặp chị tôi ở Hoả Ḷ như đă hẹn.
*********
Sau đó chị tôi ốm chết ở Hoả Ḷ vào ngày 29/09/1944 (ngày này được ghi trong giấy báo tử của chính quyền Pháp gửi cho mẹ tôi, sau khi chị tôi chết, và người làm gia phả họ tôi ghi nhận như vậy.)
Sau Cách mạng tháng 8/1945, tôi được bạn bè gửi cho 3 bức ảnh chân dung của ba người, đó là tôi, chị Câu và chị Hằng - vợ tôi. Ba ảnh này các bạn thu được trong hồ sơ của Sở Mật thám Hà Nội. Tôi vẫn giữ được đến bây giờ.
Chị Câu là chị sát tôi, hơn tôi 4 tuổi nên khi ở nhà (Thư Điền, xă Tây Giang, huyện Tiền Hải) chị tôi thường đi buôn bán các chợ xa phụ giúp cho mẹ tôi nuôi sống gia đ́nh và chăm lo cho tôi học hành. Chị tôi yêu quư tôi lắm, hay mua quà cho tôi và hay tự hào khoe tôi với các bạn bè, lo cho tôi những khi tinh thần tôi khủng hoảng trước t́nh h́nh đất nước và d́u dắt tôi tiếp xúc với cách mạng. Khi tôi đă biết cách mạng, chị tôi trực tiếp giao công tác cho tôi và kiểm tra thử thách, khuyến khích, rồi giới thiệu tôi vào Đảng. Lúc đó tôi thường ra sức sao chép các tài liệu của chị tôi. Tôi c̣n nhớ, tôi chép cho chị tôi mấy cuốn sách và cũng là những nội dung tôi được học tập:
- Chủ nghĩa duy vật lịch sử và duy vật biện chứng do Phan Văn Hùm viết. - Công tác vận động quần chúng.
- Công tác bí mật.
- Điều lệ Đảng cộng sản Đông Dương.
- Và một cuốn ǵ đó của Lê-Nin, mà tôi nhớ không rơ. Tôi là học tṛ, chữ đẹp, được chép cho chị tôi, chị tôi cũng khen ngợi khuyến khích tôi nhiều lắm.
*********
Bây giờ tôi không c̣n nhớ rơ là tôi biết tin chị tôi chết từ bao giờ, (ngày nào, tháng nào). Tôi chỉ biết sau Cách mạng tháng Tám, tôi luôn ngậm ngùi thương nhớ chị tôi, và mỗi khi về nhà gặp mẹ tôi và em gái tôi th́ đều nhắc đến chị tôi với ḷng thương cảm và xót xa. Tôi rất thương xót chị tôi v́ chị tôi không được biết tí ǵ mùi vị của thắng lợi và đă chết khi c̣n quá trẻ, chưa có gia đ́nh. Tôi cũng không biết chị tôi đă yêu ai và có người yêu chưa? Có nhiều người hỏi tôi chuyện ấy, nhưng tôi chỉ trả lời: Không biết!
Thế rồi sau Cách mạng tháng Tám, cả nước lại đi vào cuộc kháng chiến 9 năm chống Pháp và tôi bị cuốn vào đó, không có dịp nghĩ ǵ đến chị tôi nữa. Sau năm 1954, tôi tiếp tục ở quân đội, tôi vẫn say sưa công việc cũng không có ấn tượng ǵ về gia đ́nh, thỉnh thoảng về thăm mẹ tôi, cũng chỉ biết ngậm ngùi thương nhớ chị, mà cũng không lúc nào nghĩ đến mồ mả của chị. Sau đó, từ 1964 tôi chuẩn bị đi B và đi B, tham gia chiến đấu cho đến năm 1974. Sau năm 1975, trong tôi h́nh thành một sự hiểu biết và một tâm lư là: chắc chị tôi bị đau ốm chết trong tù th́ chỉ bị chính quyền Pháp chôn cất qua quưt ở đâu đó. Và cái nơi "đâu đó" chắc chắn là ở vùng Hoàng Mai, ở khu vực trường bắn của Pháp mà anh Hoàng Văn Thụ bị bắn ở đó. Tôi không biết và cũng không đến trường bắn đó bao giờ. Nhưng cái địa danh Hoàng Mai đối với tôi rất gần gũi, v́ khi anh Hoàng Văn Thụ bị bắn tôi đang làm việc ở báo Cờ Giải Phóng của Đảng. Do anh Trường Chinh gợi ư, tôi có làm một bài thơ "Khóc anh Hoàng Văn Thụ". Bài thơ lúc ấy được truyền tụng và được học thuộc rất nhiều. Tôi được biết bài thơ đó được có người viết lên một bức tường ở trường bắn nơi anh Hoàng Văn Thụ hy sinh. Sau này tôi được biết thêm, xă có cái trường bắn đó được mang tên xă (sau này là phường) Hoàng Văn Thụ. Tên đó gắn liền với cái chết của chị tôi.
*********
Đến những năm đầu của thập kỷ 90, tôi liên tục được nghe chuyện về các cuộc t́m kiếm mồ mả mà phần lớn là những cuộc t́m các mộ liệt sĩ hoặc là người thân của các gia đ́nh cách mạng. Tôi có được đọc bài viết của anh Nguyễn Thọ Chân, của anh Nguyễn Hùng Phong và nhất là bài viết của anh Trần Phương kể lại quá tŕnh anh nhờ các nhà ngoại cảm và gọi hồn để t́m mộ của người em gái là nữ du kích chết cách đây hơn 50 năm. Tôi c̣n được đọc một bản báo cáo tổng kết cuộc khảo sát các cuộc t́m mộ của nhà ngoại cảm Nguyễn Văn Liên. Ông Liên là người chuyên t́m mộ cho các liệt sĩ ở khắp các chiến trường từ Nam ra Bắc đến cả Lào và Cămphuchia. Tôi c̣n được đọc bản tổng kết khảo sát 97 cuộc gọi hồn của một cô tên là Phương ở Hàm Rồng. Tôi c̣n đọc nhiều bài đăng ở các tạp chí về 2 người này và việc t́m mộ cứ gắn liền với việc gọi hồn. Tôi cũng đọc những bài báo bác các việc t́m mộ và gọi hồn, cho là mê tín dị đoan, cho là có nhiều sự lừa bịp. Nhưng những lư lẽ của các bài báo này không làm thương tổn được cái sự thật của các cuộc gọi hồn và t́m mộ. Tôi cũng đă trở thành một mục tiêu cho hai báo Tiền Phong và Cựu Chiến Binh tranh luận về việc tôi nhờ nhà ngoại cảm Đỗ Bá Hiệp về quê tôi xác minh hộ mộ ông bố tôi ở quê. Về sau các nhà báo rơ hết sự thật cuộc tranh luận mới yên.
Thế là từ đó trong tôi h́nh thành một ư muốn, một hy vọng t́m thấy mộ của chị tôi. Trong nhà, em gái tôi cũng là một người gắn bó nhiều kỷ niệm với chị Câu tôi và các con tôi chúng nó đều sinh ra sau khi chị tôi chết, nhất là con trai lớn tôi sinh ra năm 1947, có sống một thời gian ở quê với bà và các kỷ niệm của bác nó là chị Câu tôi, nó rất thương xót bác và rất tận tụy trong việc t́m kiếm.
Tôi nghe nhiều về các nhà ngoại cảm, mà tôi chưa được tiếp xúc trực tiếp bao giờ. Tôi vẫn nhận thức tŕu tượng rằng: Đó là những người có những khả năng đặc biệt, nh́n thấy được những ǵ mà người thường không thấy, nghe được những âm thanh mà tai người thường không nghe được. Khi Đỗ Bá Hiệp về quê tôi xác minh mộ bố tôi, tôi cũng không có mặt. Chỉ có em gái tôi trực tiếp và xác nhận những điều Đỗ Bá Hiệp nói là chính xác.
*********
Tôi có quen với đồng chí Chu Phác, v́ khi trước ở Quân khu III, anh Vương Thừa Vũ là Tư lệnh và tôi là Chính uỷ th́ anh Chu Phác là thư kư cho anh Vũ. Anh Phác cũng là người giúp tôi nhiều trong việc lo cho hậu phương của tôi trong 10 năm, tôi ở trong B2. Bây giờ tôi gặp lại anh Chu Phác, và được biết anh Chu Phác đang quan tâm nghiên cứu tâm lư học và quen rất nhiều nhà ngoại cảm. Anh Phác cũng là thủ trưởng một trung tâm nghiên cứu khoa học "Nghiên cứu tiềm năng con người" (bộ môn cận tâm lư), và là Chủ tịch Hội tâm lư giáo dục. Với t́nh thân cũ, tôi ngỏ ư muốn nhờ anh Phác giúp đỡ t́m các nhà ngoại cảm giúp cho việc t́m mộ chị tôi. Qua các câu chuyện, tôi thấy anh Phác quen biết rất nhiều nhà ngoại cảm nổi tiếng: như anh Liên, cô Bích Hằng, cô Phương (Thanh Hoá), anh Nhă ở Thành phố Hồ Chí Minh ...v.v...
Và anh Chu Phác đă đồng ư sẵn sàng giúp tôi.
Trước đó, khoảng (1996-1997) nhờ một người bạn tôi giúp đỡ tôi đă liên hệ điện thoại được với anh Liên ở Hải Dương và bằng điện thoại gặp được với bà Cườm cũng ở Hải Dương. Qua điện thoại, tôi chỉ nói và nghe được vài câu. Tôi nói: "Tôi có một bà chị bị tù ở Hỏa Ḷ và ốm chết trước Cách mạng tháng Tám, không biết bây giờ mộ ở đâu ?" Anh Liên th́ nói "C̣n mộ đấy, có thể t́m được". Bà Cườm th́ nói: "Ông đứng ở trước cửa Hỏa Ḷ, chiếu thẳng về hướng Nam, cách độ hơn 1 km đến 2 km th́ mộ c̣n ở vùng đó đấy. Nhưng sợ rằng bây giờ nhiều nhà cửa đă xây lên, nếu mộ đó mà dưới nền các ngôi nhà đă xây th́ khó t́m đấy". Tôi đối chiếu bản đồ th́ thấy rơ khu vực bà Cườm chỉ là ở vào vùng Bạch Mai, Hoàng Mai.
*********
Anh Phác rất bận và tôi ít được gặp. Măi đến giữa năm 2000 tôi mới liên hệ được với Chu Phác, tôi cũng chỉ tính nhờ Chu Phác môi giới cho tôi được gặp Phan Thị Bích Hằng, để nhờ gọi hồn và t́m mộ chị tôi. Tôi có nghe nói nhiều đến cô Phương ở Hàm Rồng. C̣n Phan Thị Bích Hằng th́ tôi được nghe kể về nhiều thành tích t́m mộ liệt sĩ của cô, nổi nhất là cuộc t́m mộ liệt sĩ ở Non Nước (Ninh B́nh). Nhưng anh Chu Phác cho là tôi không thể ăn trực nằm chờ lâu ở Hàm Rồng được. Nhưng anh Phác hứa sẽ t́m cách giúp tôi theo một phương pháp mà anh đă làm ở nhiều cuộc. Phương pháp đó đại khái như sau:
 |