| Tiếp Tục
Lấy tốt trả xấu.
Nếu bạn muốn thoát ra khỏi mọi phiền lụy mà kẻ thù có thể gây nên, trước tiên hăy giết chết mối sân hận trong ḷng v́ chính nó là kẻ thù chánh yếu, nguy hại hơn tất cả.
Đàng khác, nếu nghe một người thù mà bạn mất b́nh tĩnh th́ điều này có nghĩa là bạn đang thỏa măn những ước vọng của họ bằng cách vô t́nh, chung vào cái bẫy của họ.
Không nên nghĩ rằng chỉ có những người ca ngợi, giúp đỡ bạn và hợp tác chặt chẽ với bạn mới dạy bạn học một điều ǵ. Có rất nhiều bài học mà bạn có thể học với người thù. Chớ nên nói rằng họ hoàn toàn sai lầm, chỉ v́ t́nh cờ họ là kẻ thù của bạn. Họ cũng có những đức tánh.
Bạn không thể dẹp bỏ kẻ thù bằng cách lấy xấu đổi xấu, v́ làm vậy chỉ tạo thêm thù. Phương pháp tốt đẹp và hữu hiệu nhất để khắc phục một người thù là rải tâm Từ của ta đến họ. Có lẽ bạn nghĩ rằng điều này không thể làm được, hay vô nghĩa. Nhưng phương pháp này đă được tất cả các bậc thiện trí tán dương. Khi bạn hay biết có người phiền giận, trước hết hăy cố gắng t́m ra nguyên nhân tại sao. Nếu nguyên nhân ấy là một lỗi lầm của bạn, bạn phải nh́n nhận và không nên chần chờ, hăy chịu lỗi ngay. Nếu là một sự hiểu lầm giữa hai đàng, bạn hăy t́m đến giải thích một cách cởi mở và cố gắng làm sáng tỏ vấn đề. Nếu v́ ganh t?ay v́ một cảm xúc ô nhiễm nào khác, bạn hăy rải tâm Từ đến họ và gieo ảnh hưởng bằng những rung động của tâm lực. Bạn có thể không hiểu tại sao, nhưng xuyên qua kinh nghiệm của nhiều người, phương pháp này đă tỏ ra hữu hiệu, có nhiều năng lực, sáng suốt, dễ thực hành nhất, và đă được Phật Giáo nhiệt liệt khuyến khích.
Lẽ dĩ nhiên, khi làm điều nầy, bạn phải tự tin và kiên nhẫn, bạn sẽ cho kẻ thù thấy rằng chính họ lầm lỗi. Ngoài ra bạn cũng c̣n hưởng được nhiều lợi ích khác nhau, bằng nhiều cách khác nhau, bởi v́ chính bạn không nuôi dưỡng ḷng bất thân thiện trong tâm.
Tâm Từ
Nếu chỉ c̣n vỏn vẹn một người mà bạn có thể an ủi vỗ về với những lời êm dịu, chỉ c̣n một người mà bạn có thể khích lệ và làm phấn khởi tinh thần với sự hiện diện của bạn, chỉ c̣n một người mà bạn có thể cứu giúp với những vật sở hữu trần tục của bạn, dầu hiếm hoi và ít ỏi đến đâu, chỉ c̣n một người mà ḷng từ thiện của bạn có thể hướng đến, bạn đă là một phần tử quí báu của nhân loại, và như vậy, bạn không bao giờ nên ưu phiền và thất vọng.
Có những lúc, người mà bạn quí mến thương yêu bao nhiêu h́nh như không quan tâm đến bạn, và bạn cảm nghe nặng ḷng. Nhưng không có lư do chánh đáng nào để chán nản. Nếu những người khác không biết tri ơn bạn hay không tỏ ư quan tâm đến bạn th́ có sao, trong khi bạn hẳn biết rằng tâm của bạn vẫn chứa đầy những tư tưởng từ ái, đối với mọi người, tại sao bạn phải buồn? Không nên tùy thuộc nên kẻ khác để tạo hạnh phúc cho ḿnh. Những ai c̣n trông chờ người ta ban bố cho ḿnh những thỏa măn trong đời sống, những người đó c̣n tồi tệ hơn kẻ ăn xin qú lay, kêu gào, van lơn từng miếng cơm bát cháo.
Say Sưa
Say sưa làm mất lư trí,
Làm quên hết mọi việc,
Làm hư hoại tâm năo,
Làm giảm thiểu sức lực,
Làm cho máu bừng cháy,
Gây thương tích bên trong và bên ngoài, không thể cứu chữa.
Say sưa là một quyến rũ của cơ thể,
Là một ác quỉ của tâm hồn,
Là kẻ trộm của túi tiền,
Là sự nguyền rủa của người ăn xin,
Là điều bất hạnh của vợ,
Là mối ưu phiền của con,
Là viễn ảnh của loài thú,
Và của sự tự sát.
Người uống ly rượu để chúc thọ cho kẻ khác
Cũng cướp tuổi thọ của chính ḿnh.
Hậu quả của một nếp sống say sưa không bao giờ có thể là cái ǵ khác hơn sự suy đồi, vật chất lẫn tinh thần.
Sống điều ḥa
Lịch sử thế giới chứng tỏ rằng phân biệt chủng tộc, chia rẽ màu da, tín ngưỡng cuồng nhiệt và say sưa tham vọng quyền thế và tiền của đă tạo nên những hoàn cảnh bất hạnh, những thống khổ, những phiền năo trên thế gian và đă cướp đi bao nhiêu sanh mạng bằng những phương cách vô cùng tàn bạo. Các điều ấy không bao giờ đóng góp vào bất luận điểm nào cho ḥa b́nh và hạnh phúc. Người khát khao tiền của và quyền thế, người bị ḷng ganh t đầu độc, luôn luôn tạo phiền năo và thường cố gắng biện minh hành động bạo tàn của ḿnh bằng những lời vô nghĩa, xúc phạm đến người khác. Chúng ta đang sống trong thế gian ḥa hợp về phương diện vật chất mà chia rẽ về mặt tinh thần.
"Nếu bạn muốn sống ḥa b́nh và hạnh phúc, hăy để cho người khác sống ḥa b́nh và hạnh phúc. Bằng cách ấy bạn có thể làm cho thế gian này là cái ǵ xứng đáng với đời sống".
Ngoại trừ, và cho đến khi nào bạn tự sửa ḿnh để sống thích hợp với những nguyên tắc cao thượng, bạn không thể trông chờ ḥa b́nh và hạnh phúc. Nếu hành động đúng theo những nguyên tắc đạo đức, bạn có thể tạo thiên đàng cho chính bạn, ngay tại đây, trên thế gian này. Trái lại, bạn cũng có thể thấy lửa địa ngục ngay trên quả địa cầu, tại nơi mà bạn đang sống. V́ không biết phải sống thế nào để ḥa hợp với định luật thiên nhiên, của vũ trụ, chúng ta luôn luôn than phiền khi phải đương đầu với những khó khăn. Nếu mỗi người cố gắng tự sửa ḿnh mà không than phiền và chỉ trích người khác, chúng ta có thể thọ hưởng hạnh phúc thiên đàng thật sự, hơn là cái thiên đàng mà có người mơ ước, tưởng chừng như ở đâu, xa xôi trên trời. Không cần phải tạo một thiên đàng ở nơi nào khác để ban thưởng đức hạnh, hay một địa ngục để hành phạt tội lỗi.
Đức hạnh và tội lỗi tự nó đă có tác dụng gây phản ứng trong chính thế gian này, Và trên phương diện này, đức tin của bạn không quan trọng. Đây là đường lối cao thượng nhất theo đó bạn có thể giúp tạo an lành cho xă hội và quốc gia của bạn. Ngày nay, xă hội loài người đă phát triển đến mức độ ấy, nhờ sự hiểu biết và tính ôn ḥa của vài người hảo tâm, giàu t́nh thương và khoan hồng đối với hạnh phúc và tiến bộ của người khác. Bây giờ bạn có thể nhận thức v́ sao chúng ta phải thực hành giới đức. Đàng khác, bạn phải hiểu rằng khi giúp cho người khác có giới đức, bạn cũng tự giúp ḿnh, và trong khi làm cho ḿnh có giới đức, bạn cũng giúp người khác.
"Chúng ta sống, và làm việc, và ước mơ,
Mỗi người trong khuôn khổ nhỏ bé của ḿnh.
Đôi khi chúng ta khóc,
Lắm lúc chúng ta cười,
Và như thế, ngày tháng trôi qua".
Hạnh phúc gia đ́nh.
Trong cuộc hôn nhân chơn thành, người đàn ông và người đàn bà nghĩ đến t́nh đồng đội nhiều hơn là cho riêng ḿnh. Đây là sự phối hợp quyền lợi rất phức tạp, chằng chịt lẫn nhau, và một sự đương đầu với các hy sinh v́ lợi ích chung. Do sự cố gắng, cả hai tạo cho ḿnh các cảm thọ an toàn và thỏa măn. Phần lớn các phiền năo và lo âu xảy ra giữa chồng và vợ, cha mẹ và con cái, giữa thân bằng quyến thuộc đều do hiểu biết sai lầm và thiếu kiên nhẫn. Chồng không nên đối xử với vợ như người làm trong nhà. Mặc dầu chính ḿnh là người "tạo nồi cơm" cho gia đ́nh, chồng phải giúp vợ tạo ḥa khí trong nhà. Đàng khác, người làm vợ không nên càu nhàu hay than phiền chồng suốt ngày, mỗi khi có điều sơ sót, cũng không nên nghi kị chồng. Nếu chồng có một vài khuyết điểm vợ phải có thể sửa đổi bằng cách êm ái và dịu dàng nhắc nhở. Một người vợ phải biết khoan dung, chịu đựng nhiều việc mà không làm phiền đến chồng.
Hôn nhân là một phước lành, nhưng nhiều người đă làm cho đời sống gia đ́nh trở thành một tội khổ v́ thiếu hiểu biết, thiếu khoan hồng, và thiếu kiên nhẫn. Cảnh nghèo không phải là nguyên nhân chánh trong một gia đ́nh bất hạnh. Vợ và chồng phải biết chia xẻ với nhau những ngọt bùi và cay đắng của đời sống hằng ngày. Hiểu biết nhau là bí quyết của một gia đ́nh hạnh phúc.
Chấp nhận chỉ trích.
Dịu ngọt là bịnh, cay đắng là liều thuốc. Những lời ca ngợi tựa hồ như kẹo, ăn nhiều quá sanh ra bịnh. Lời chỉ trích giống như viên thuốc đắng, hay mũi thuốc chích làm đau, nhưng chữa hết bịnh. Chúng ta phải có can đảm tiếp nhận mọi chỉ trích và không nên sợ nó.
"Trạng thái xấu xa mà ta nh́n thấy nơi người khác
Chỉ phản ảnh bản chất của chính ta".
Mỗi người nh́n vào thế gian loài người và sự vật cũng như nh́n vào mặt gương, thấy h́nh ảnh của chính ḿnh trong đó.
 |