| ||||
| B́nh yên từ trong tâm
Yên lặng” là điều kiện cần thiết để quan sát. Và bởi v́ yên lặng quá hiếm hoi trong thời đại chạy đua ồn ào của chúng ta, quan sát chính ḿnh trở thành quá khó khăn, v́ vậy nhiều người không có cơ hội thấy được ḿnh một cách rơ ràng. Đây là điều mà nhà Phật gọi là vô minh, và một số triết gia và xă hội học gia Tây phương gọi là “vong thân” (Alienation). Vậy th́ điều đầu tiên bạn phải làm là t́m một chút yên lặng mỗi ngày để quan sát ḿnh. Ngồi yên trong một góc công viên thanh vắng, hay đóng cửa pḥng ngủ và tắt nhạc, đương nhiên là bớt đi được một tí ồn ào, nhưng chưa chắc như vậy đă là yên lặng. Bởi v́ trong đầu chúng ta thường có nhiều “tiếng động”, như là bận rộn suy tính công việc, lo lắng, giận ai đó, bực ḿnh điều ǵ đó. Chỉ khi nào các tiếng động này lắng xuống, lúc đó ta mới có được yên lặng. Đó cũng chính là lư do mà các nhà đạo học Đông phương thường dạy người ta xếp bằng và tập trung tư tưởng vào việc theo dơi hơi thở. Kinh nghiệm cho thấy đây là cách hữu hiệu nhất để làm cho các tiếng động trong đầu ḿnh lắng xuống. Các tôn giáo Tây phương thường t́m sự tĩnh lặng trong cầu nguyện. Đó cũng là một cách rất hay. Bạn có thể t́m bất kỳ cách nào hợp với bạn. Điều cốt yếu là tĩnh lặng. Nếu bạn tập trung tư tưởng vào việc quan sát một bông hoa đẹp chẳng hạn, quan sát màu sắc, cánh hoa, nhuỵ hoa, các kết cấu của hoa, cũng có thể làm cho các “tiếng động” khác biến dần đi. Hay là nghe nhạc nhẹ và để tâm vào nhạc một tí. Khi đă có yên lặng rồi, bắt đầu quan sát ḿnh. Có hai cách quan sát. 1. Quan sát quá khứ: Nh́n lại mọi việc ḿnh làm, mọi câu ḿnh nói, mọi suy nghĩ ḿnh có trong ngày. Quan sát xem ḿnh đă làm điều ǵ không nên làm, và cần thay đổi phong cách và thái độ trong tương lai không. Đây chỉ là cách rất sơ đẳng. 2. Quan sát ḿnh trong hiện tại: Có ba giai đoạn quan sát — quan sát thân thể, quan sát cảm giác, và quan sát tư tưởng. Quan sát thân thể là nhắm mắt, dùng trí óc để “nh́n” thân thể ḿnh, nh́n thế ngồi hay thế nằm của ḿnh, nh́n tay chân, mặt mũi, tóc tai của ḿnh. Sau đó quan sát cảm giác, bắt đầu là cảm giác trong thân thể như tê tay, ngứa chân, rồi đến các cảm giác trong đầu óc như buồn, vui, giận, bực ḿnh, trống không, v.v… Kế đó quan sát cả lư do mà ḿnh có những cảm giác đó, như là ai đó hồi chiều nói một câu mà tối nay ḿnh c̣n cảm thấy buồn buồn. Giai đoạn cuối cùng là quan sát tư tưởng, “nh́n” xem cái đầu ḿnh đang suy tư điều ǵ, như là “ḿnh đang bực ḿnh v́ cô này và đang ước ao được mắng cô ta một trận”, hay “ḿnh đang nghĩ đến việc phải viết xong tờ tŕnh ngày mai”. Chỉ giản dị vậy thôi. Nếu ngày nào trước khi ngủ ta cũng có khoảng mười phút tập như thế, th́ ta sẽ luyện cho hệ thần kinh của ḿnh nhận diện các cảm xúc và tư tưởng của ḿnh mỗi khi chúng xuất hiện. Và đă nhận diện được tức là có thể kiểm soát được. Thông thường việc nhận diện tự nó có hiệu quả ngăn ngừa, cũng như kẻ trộm tự động ngưng trộm khi hắn biết là người ta đă nhận diện được hắn là tên trộm. Các thực tập trên đây dựa một tí theo thiền Tứ Niệm Xứ của Phật giáo nguyên thuỷ. Thiền này có bốn quan sát: thân thể, cảm giác, tư tưởng và vũ trụ. Ở đây ta chỉ cần dùng ba bước đầu về ḿnh mà thôi. Hơn nữa, các vị sư thường ngồi xếp bằng để thiền định. Tuy nhiên, nếu bạn ngồi xếp bằng mà trong ḷng th́ cứ tương tư đến giường nệm và gối ôm, thôi th́ lên giường nằm ôm gối cho được việc. Điều quan trọng là tĩnh lặng và quan sát, chứ không nhất thiết là ngồi, nằm hay đi. Bạn chỉ cần tập quan sát chính ḿnh như thế, một lúc nào đó bạn sẽ thấy được những ǵ xảy ra trong ḿnh mỗi khi chúng đến và bạn có thể làm chủ chính ḿnh – không dễ nổi nóng, không dễ lo sợ, không dễ mất b́nh tĩnh. Lúc nào cũng tĩnh lặng và chủ động. Và nếu có ai thấy bạn nổi nóng, đó không phải là v́ bạn “bị” nổi nóng mà bạn cố t́nh ra vẻ nổi nóng, v́ làm như thế th́ người kia mới chịu nghe. Trần Đ́nh Hoành Source: GiĂ¡c Ngá»™ Online - Bình yĂªn từ trong tĂ¢m |
![]() |
| Thread Tools | |
| Display Modes | |
| |