Vài nét về giáo lý và ðặc ðiểm tín ðồ Ðạo Sikh

[NhuThuy]

Trong số các tôn giáo lớn trên thế giới, Ðạo Sikh thuộc vào hàng sinh sau đẻ muộn nhất. Ðạo này do Khai tổ Guru Nanak sáng lập vào thế kỷ 15 tại bang Punjab. Có người nhầm đạo Sikh với đạo Hindu. Quan điểm cho rằng đạo Sikh là một nhánh của đạo Hindu là sai lầm, thậm chí đó còn là một điều xúc phạm đến những tín đồ đạo Sikh.

Trong tiếng puljab, "Sikh" có nghĩa là "học trò", hoặc "môn đệ", còn những người Sikh là "học trò của các Guru". Ðạo Sikh không có các giáo chức, nhưng trong các gurdwaras (đền thờ của đạo Sikh) thường có những người có khả nãng đọc ðược Sách kinh, gọi là Granthi, đứng ra trông coi việc đạo. Tuy nhiên, họ không phải là chức sắc tôn giáo.

Sánh kinh cơ bản của đạo Sikh là Adi Granth, thường được gọi là Guru Granth Sahib.

Giáo lý của đạo Sikh dựa trên những tín điều mà Guru Khải tổ Nanak và 9 vị Guru Thế tổ khác truyền lại. Nội dung chủ yếu gồm: Ðạo Sikh là một ðơn thần giáo, nghĩa là chỉ thờ duy nhất một vị thần, ðó là Chúa Trời. Chúa Trời tạo ra vũ trụ, sự tồn tại của vũ trụ phụ thuộc vào ý chí của Chúa Trời. Chúa Trời ðã, ðang và sẽ tồn tại mãi. Chúa Trời không có hình thù, không có giới tinh, chưa bao giờ và sẽ không bao giờ mang hình dáng con người trên Trái ðất. Cốt lõi cuả Chúa Trời là sự thật, Chúa Trời không hận thù, không sợ hãi, Chúa Trời ðến với nhân loại trên toàn thế gian thông qua lời nói ðược phát ra bởi các Guru - người Thày cả, ðược thể hiện dưới hình thức các shabads. Ðạo Sikh nhấn mạnh sự bình ðẳng về xã hội và giới tính, nhấn mạnh tới việc làm ðiều thiện hơn là thực hành các nghi lễ. Các tín ðồ ðạo Sikh tin rằng, muốn ðạt tới cuộc sống tốt ðẹp thì cần phải luôn luôn giữ ðức tin trong trái tim, khối óc, phải làm việc chăm chỉ và trung thực, phải ðối xử bình ðẳng với tất cả mọi người, phải có lòng hảo tâm trước những người kém may mắn hơn và phải phục vụ mọi người.

Ðiều cốt lõi nhất của ðạo Sikh là trạng thái tôn giáo tại tâm của các cá nhân. Tín ðồ ðạo Sikh tránh các hành vi mê tín, không hành hương, không thờ tượng, ít xây các ðiện thờ và thực hành các nghi lễ "mù quáng". Họ cho rằng, cần tu thân ngay trong cuộc sống hiện tại và vượt lên những vất vả khó khãn trong cuộc sống hàng ngày. Họ không chấp nhận phương thức sống thụ ðộng, thoát tục, trở thành tu sĩ hoặc chọn lối sống ẩn dật ðể trốn tránh cuộc sống thực tại.

Hiện ðạo Sikh có khoảng 20 triệu tín ðồ, ða số sống ở bang Punjab, Ấn Ðộ. Tại Anh quốc có khoảng nửa triệu tín ðồ ðạo Sikh. Tại Canada có 225.000 tín ðồ và tại Mỹ có 100.000 tín ðồ. Ðạo Sikh không chú trọng ðến việc tiếp nhận thêm tín ðồ, nhưng nếu ai muốn cải ðạo Sikh cũng sẽ ðược hoan nghênh.

Một số ðiểm ðặc trưng của tín ðồ ðạo Sikh

Phần lớn giáo tục của ðạo Sikh ðều liên quan ðến Khalsa. Khalsa chỉ là một nhóm thiểu số trong các tín ðồ ðạo Sikh, nhưng quan ðiểm và những dấu hiệu của họ có tầm ảnh hưởng quyết ðịnh tới toàn bộ cộng ðồng. Những Khalsa luôn chứng tỏ sự trung thành với giáo lý của Ðạo Sikh bằng việc mang trên mình 5 dấu hiệu tôn giáo ðặc trưng nhất. Các dấu hiệu ðó ðều bắt ðầu bằng chữ cái K nên ðược gọi là Ngũ K, gồm Kesh (không cắt tóc), Kara (vòng kim loại), Kanga (lược gỗ), Kaccha (ðồ lót bằng bông) và Kirpan (kiếm). Chiếc khăn trùm ðầu không phải là một trong Ngũ K, nhưng các nam tín ðồ ðạo Sikh thường ðội ðể che bộ tóc không bao giờ cắt của họ. Chính vì thế, những người ðàn ông theo ðạo Sikh thường rất dễ nhận ra trong ðám ðông bởi chiếc khăn trùm ðầu và bộ râu quai nón ấn tượng của họ. Nhưng không phải ai ðội khãn trùm ðầu và ðể râu quai nón cũng ðều là Khalsa. Các Khalsa phải tuân theo giới luật riêng, trong ðó có những ðiều cấm kỵ như hút thuốc, ăn thịt các con vật ðược ðem hiến tế, ngoại tình. Họ phải ðọc kinh và cầu nguyện vào buổi sáng và buổi tối.

Họ tên của các nam tín ðồ ðạo Sikh bao giờ cũng có thành tố Singh (có nghĩa là Sư tử) ðứng ở cuối. Thành tố ðó ðối với nữ giới là Kaur (Công chúa). Vì thế khi xưng hô với một người theo ðạo Sikh thì phải dùng họ hoặc chức danh của người ðó chứ không thể gọi trống không là ông Singh.

Nơi thờ tự của ðạo Sikh gọi là Gurdwara, theo tiếng punjab có nghĩa là "cổng vào guru". Ðạo Sikh sử dụng lịch riêng gọi là Lịch Nanakshahi, dựa trên Dương lịch. Năm sinh của guru Khai tổ Nanakh (1469) ðược lấy làm mốc năm 1 của Lịch này.