Do Thái Giáo

[BaoBinh]

Do Thái Giáo là giáo phái lâu đời nhứt tôn thờ một vị thần. Giáo phái ấy công nhận sự hiện hữu của Thượng Đế (Yahweh); ngài đã thoả thuận với các thế hệ nối dõi của Abraham rằng dân chúng Do Thái đã chọn và tôn ngài làm Thượng Đế.

Theo Kinh Thánh Do Thái: Thượng Đế đã hiển hiện với họ qua lịch sử song song với đời sống của họ. Những bút tích ấy được gọi là Kinh Torah, đặc biệt là năm bộ sách của Moses, gọi là Kinh Thánh Do Thái (Hebrew Scriptures) (theo Thiên Chúa Giáo gọi là Kinh Cựu-Ứơc). Ngoài ra còn có thêm phần Kinh Truyền Khẩu Talmud, trong đó có Khẩu Luật gọi là Mishnah.

Theo thánh kinh, vị Tổ Tiên người Do Thái Abraham (thế kỷ 20th trước Thiên Chúa) sáng lập Đạo mệnh danh là Do Thái Giáo. Ngài tuân theo tiếng gọi của Thượng Đế khởi hành từ miền Bắc Mesopotamia và du hành đến Canaan. Thượng Đế hứa cứu rỗi con cháu người nếu chúng vẫn giữ vững niềm tin và sùng bái Ngài. Con cháu đời sau của Abraham từ Isaac, rồi tới Jacob được gọi là dân Do Thái. Theo thánh kinh, 12 gia đình nối dõi Jacob di cư sang Ai-Cập, nơi đây họ bị bắt làm nô lệ. Moses đã giải cứu họ khỏi vòng nô lệ vào thế kỷ thứ 13 trước Thiên Chúa. Moses thống nhứt nhóm người ấy để tôn thờ Thượng Đế Yahweh. Dân Do Thái trở về Canaan, sau 40 năm lưu lạc nơi sa mạc, tiến chiếm đất của thổ dân để an cư lạc nghiệp trên “Mảnh Đất Lành” mà họ nghĩ là Thượng Đế đã ban cho họ.

NGƯỜI DO THÁI TIN TƯỞNG NHỮNG GÌ?

Đạo Do Thái không có giáo điều (dogma), cũng không có nghi thức tập hợp (formal set) về đức tin mà mọi người phải theo để được xem là dân Do Thái.

Trong Do Thái Giáo, hành động là việc tối quan trọng hơn là đức tin. Gần đây mọi người hầu hết đều chấp nhận một loạt danh mục về đức tin của Do Thái Giáo (DO THÁI GIÁO): Đó là 13 nguyên tắc của Rambam.

Những đòi hỏi tối thiểu của đức tin Do Thái là:

• Thượng đế Hiện Hữu (GOD EXISTS).
Thượng Đế hiện hửu hầu hết được chấp nhận không cần phải chứng minh.
Bằng chứng không cần thiết và ít khi được chưng ra. Do Thái Giáo xem sự hiện hửu của Thượng Đế là điều kiện tiên quyết cần thiết cho sự hiện hửu của vũ trụ. Sự hiện diện của vũ trụ đủ chứng minh sự hiện hữu của Thượng Đế.

• Thượng đế là một và là duy nhứt.
Thượng Đế là duy nhứt, không có đấng nào khác hơn nửa. Thượng Đế là một thực thể. Ngài là đơn thuần, toàn vẹn, hoàn toàn là một thực thể không bị phân hóa. Ngài không thể bị phân chia từng mảnh hoặc mô tả như một biểu tượng (attributes). Người nào gán biểu tượng cho Ngài, dường như người đó thiếu tri thức và kém hiểu biết về không gian vô tận. Thượng Đế là người mà chúng ta phải tôn thờ.

Tất cả những gì trong vũ trụ đều do Thượng Đế tạo ra và chỉ bởi Thượng Đế mà thôi. Do Thái Giáo hoàn toàn phủ nhận thuyết lưởng thần mà Ma Quỷ là do Satan tạo thành hoặc vị nử thần nào khác. Tất cả đều do Thượng Đế. Cũng như Isaiah đã nói “Ta là Chúa, và không có ai khác. Ta kết họp ánh sáng và tạo ra đêm tối. Ta tạo ra hòa bình và Ma Quỷ. Ta là Chúa tạo dựng nên những thứ ấy”. (is.45:6-7).

• Thượng Đế là vô thể ( incorporeal).
DO THÁI GIÁO vẩn vững tin rằng Thượng Đế không có thể xác. Những gì đề cập có liên quan (reference) đến thân thể của Thượng Đế, chỉ là một lối diển tả những hoạt động của Thượng Đế cho người trong thế giới vật chất dễ hiểu hơn. Chúng ta bị cấm không được biểu [FONT='Verdana','sans-serif']tượng Thượng Đế bằng một hình thể vật chất. Thượng Đế không có thân thể, không có bộ sinh dục, do đó ý nghĩ cho Thượng Đế thuộc về giống đực hay giống cái là vô lý. Chúng ta ám chỉ Thượng Đế bằng từ ngữ giống đực cho thuận tiện, vì người do thái không có giống trung lập (neutral gender). Thường chúng ta gọi Thượng Đế theo từ ngữ giống đực, nhưng cũng có khi chúng ta dùng từ ngữ giống cái để gọi Thượng Đế.[/font]

[BaoBinh]

• Thượng Đế có mặt khắp mọi nơi (Omnipresent).
Thượng Đế có mặt ở bất cứ nơi nào và bất cứ lúc nào. Ngài bao trùm cả vũ trụ và vượt hẳn ra khỏi mọi phạm vi (exceeds its scope). Ngài luôn luôn gần kề với chúng ta và sẵn sàng giúp khi chúng ta cần đến; Ngài biết tất cả những gì chúng ta làm vì thế Thượng Đế ảnh hưởng cả toàn cầu. Ngài không chỉ là Thượng Đế của dân Do Thái, Ngài còn là Thượng Đế của tất cả các Quốc-Gia.

• Thượng Đế toàn năng ( Omnipotent).
Thượng Đế làm được tất cả mọi việc. Có thể nói chỉ có một việc vượt ra ngoài quyền uy của ngài là sự trốn tránh Ngài (the fear of Him); chúng ta được tự do hành động và Ngài không thể bắt buộc chúng ta làm theo ý Ngài. Sự tin tưởng nơi Thượng Đế toàn năng không được ứng nghiệm qua nhiều lần thử thách trong lịch sử dân Do Thái bị ngược đải, khủng bố, nhưng họ vẫn tin rằng Thượng Đế có lý do để cho các việc ấy xảy ra, dù trong khả năng nhận-thức và hiểu biết giới hạn, họ không thông suốt được lý lẽ đó.

• Thượng Đế biết hết mọi sự (Omniscient).
Thượng Đế biết tất cả mọi sự: quá khứ, hiện tại và tương lai. Ngài biết luôn cả những gì chúng ta suy nghỉ nữa.

• Thượng Đế trường tồn (Eternal).
Thượng Đế vượt thời gian. Ngài không có khởi điểm và cũng không có kết cục. Ngài luôn luôn ở đó để hoàn tất những hứa hẹn của Ngài. Ngài có cả hai tánh công bằng và khoan dung.

• Cầu nguyện thì chỉ trực tiếp với TĐ chớ không với ai khác.

• Từ ngữ tiên tri rất đúng.

• Lời tiên tri của Moses rất chính xác và Moses là nhà tiên tri danh tiếng nhứt.

Thánh kinh Torah (5 quyển đầu của kinh thánh Bible) và kinh khẩu truyền Torah ( đang được giảng dạy đều có trong kinh thánh Talmud và các bút tự khác). Moses đã được ban cho kinh thánh nầy(were given to Moses).

• Ngoài kinh Torah, sẽ không có kinh nào khác.

• Thượng Đế biết những cãm nghỉ và hành động con người.

• Thượng Đế sẽ ban thưởng những việc tốt và trừng phạt những việc xấu.
• Chúa Cứu thế sẽ đến (Messiah).
• Người chết sẽ được hồi sinh.

MƯỜI GIÁO ĐIỀU (Ten Commandments)

1. Ta là Chúa , Thượng Đế của ngươi.
2. Ngươi sẽ không biết vị thần nào khác hơn là sự hiện diện của Ta.
3. Sau rốt, ngươi sẽ lấy tên Chúa là Thượng Đế của ngươi.
4. Nên nhớ ngày Shabbat và giữ hết lòng cầu nguyện.
5. Vinh danh Cha và Mẹ các ngươi.
6. Ngươi sẽ không phạm tội giết người.
7. Ngươi sẽ không phạm tội thông dâm.
8. Ngươi sẽ không là kẻ cắp (trộm).
9. Không nên khai gian đối với hàng xóm láng giềng.
10. Ngươi không chiếm đoạt sở hữu của người đồng giáo.

Ta tin rằng mọi người đều được tạo giống y như hình ảnh của một vị Thần (one GOD). Do đó mọi người đều bằng nhau. Hơn nữa, sự tương đồng của chúng ta với Thượng Đế là khả năng trí tuệ hiểu biết. Do Thái Giáo tin rằng mọi người đều có tự do hành động và có trách nhiệm những gì họ đã chọn. Do Thái Giáo tin rằng đất Do Thái là một phần khế ước giửa Thượng Đế và dân Do Thái tại núi Sinai. Từ thời Abraham, đã có sự hiện diện liên tục của dân Do Thái trên lãnh thổ Israel.

Người Do Thái tin rằng Messiah (Mashiach) sẽ là người (không phải thần) thuộc dòng dỏi Vua David, sẽ hướng dẫn thế giới đến thống nhứt và hòa bình. Và họ cũng không tin rằng Chúa Jesus là Messiah.

[BaoBinh]

HỢP ĐỒNG (COVENANT).

Do Thái Giáo là hợp đồng (covenant,berith), hay khế ước giữa Thượng Đế và dân Do Thái. Theo truyền thống, sự tạo lập của Thượng Đếcó một tương quan đặc biệt với dân Do Thái tại Sinai. Họ nhìn nhận Thượng Đế là vị Vua, là nhà lập pháp tối thượng duy nhứt và sẵn sàng tuân theo luật lệ của ngài ; đến lược TĐ , Ngài cũng nhìn nhận Do Thái là dân riêng biệt của Ngài và được Ngài đặc biệt lưu tâm đến. Các tác giả về thánh kinh và sau nầy truyền thống Do Thái, cả hai đều coi hợp đồng ấy là một văn kiện tổng quát (universal context). Sau nhiều lần thất bại trong việc lập hợp đồng với nhóm người chống đối , Thượng Đế mới trở lại điểm đặc biệt của văn kiện và nhận Do Thái là “Lãnh Thổ của các Linh Mục” (Kingdom of Priests).Trật tự xã hội được thiết lập chiếu theo thánh luật để làm mẫu cho loài người. Do Thái làm trung gian giữa Thượng Đế và nhân loại.

Ý niệm về hợp đồng ấn định đường lối cho cả hai thiên nhiên và lịch sử theo truyền thống của Do Thái Giáo. Dân Do Thái Giáo được khỏe mạnh, hạnh phúc hay không là tùy theo họ biết tuân theo chỉ thị của Thượng Đế. Những điều bất trắc, thiên nhiên hay lịch sử, xẩy ra cho dân Do Thái đều được xem như bắt nguồn từ Thượng Đế và ảnh hưởng đến hành động tôn giáo của họ. Giữa hành động và định mệnh con người có một mối liên quan trực tiếp. Phối cảnh ấy làm tăng uy tín đạo giáo của Thượng Đế trong Do Thái Giáo vì theo kinh nghiệm lịch sử mỗi cá nhân và dân tộc Do Thái, cả hai đều thường chịu đau khổ. Hơn nữa, kể từ Quyển Kinh của Job trở về trước thường để tâm đến vấn đề công bằng và sự bất công bên ngoài. Nay các việc rắc rối ấy đã được giảm thiểu nhờ long tin tưởng vào đức hạnh; sau cùng, sự phục tùng sẽ được đền bù, và tội lổi thì tâm linh sẽ bị trừng phạt sau khi chết. Nhờ vậy mà sự bất công trong dân gian đã được sửa sai.