Làm sao viết chữ người

[NgocHa]

Lời Cảnh Tỉnh
Sư Cô Chứng Nghiêm

Sư Cô Chứng Nghiêm (Master Cheng Yen) quê quán ở tỉnh Ðài Trung, Ðài Loan. Năm 23 tuổi cô xuất gia, sống đời thanh đạm tu hành. Vào thời ấy vì hoàn cảnh khó khăn, cô đã phải làm nhang, đèn cầy, đậu hủ, bán để giúp chùa và duy trì sinh hoạt cá nhân. Thấy sự khổ sở của đồng bào, cô đã phát đại nguyện hành đạo bồ tát để cứu tế chúng sinh. Với đại nguyện và tinh thần vì người quên mình, nhiều nhân duyên bất khả tư nghì đã cảm ứng, để đến năm 1966, cô thành lập Từ Tế Công Ðức Hội (Buddhist Compassion Relief Tzu Chi Foundation). Thế rồi trãi qua hơn ba mươi năm cần khổ phục vụ, hội đã giúp không biết bao nhiêu người nghèo khổ bịnh tật và vì vậy hội đã trở thành một trong những tổ chức từ thiện cung ứng nhu cầu về y tế, phục vụ, giáo dục, văn hóa tích cực nhất ở Ðài Loan. Hiện tại Buddhist Compassion Relief Tzu Chi Foundation đã có chi nhánh tại Nam Phi, Á Căn Ðình, Bỉ, Hoa Kỳ cũng như Nhật Bản, Thái Lan... Sư Cô được trao tặng Ramon Magsaysay Award năm 1991 và cũng đã được đề nghị lảnh giải thưởng Nobel Hòa Bình năm 1993. Những lời khuyên sau đây là lời cô bản thân kinh nghiệm, nói lại cho chúng ta để đối diện với hoàn cảnh thực tế mỗi ngày.


Trang Giấy Trắng Của Ðời Mình
Làm sao viết chữ người

• Chỉ do một thứ đất sinh ra, chỉ được một thứ mưa thấm nhuận, song thảo mộc cây cối có vô số sai thù khác biệt.
• Có tướng chúng sinh nghĩa là có quan niệm, cái nhìn về chúng sinh.
• Mỗi ngày là một trang giấy trắng của đời mình. Mỗi người mỗi việc đều là mỗi dòng chữ sinh động viết trên giấy.
• Giữa trời đất vũ trụ, không một thứ gì chẳng là đối tượng để ta học hỏi; cũng không có thứ gì chẳng là Phật pháp. Cũng không thứ gì chẳng phải là chuyện khiến ta tu tâm. Chỉ cần ta chịu dụng tâm suy nghĩ, dụng tâm tu hành, dụng tâm làm việc thì chuyện gì cũng thành.
• Một khi đã sinh ra đời, mình chẳng thể tách rời hoàn cảnh xung quanh được. Tu hành chẳng thể tách rời nhân quần, trốn đời. Giải thoát chân chính chỉ tìm được trong vòng nhân duyên chằng chịt. Rằng: từ trong phiền não ta mới đắc được giải thoát.
• Hân thưởng (appreciation) người khác tức là trang nghiêm chính mình.
• Ai ai cũng có bản tánh thành Phật. Nếu khám pháp ra bản hữu tự tánh bạn sẽ có quan niệm bình đẳng về chúng sinh. Lúc ấy bạn hết phân biệt chấp trước: đây là của tôi, kia là của anh.
• Muốn sống bình an, trước hết tâm phải bình an. Muốn lòng an ổn, trước hết phải thấu suốt chân lý (nhân quả). Hiểu lý, tâm an rồi, đâu đâu cũng sẽ bình an.
• Thông đạt một chân lý, bạn sẽ thông vạn chân lý. Một khi biết rõ con đường (đáp án) ở đâu, mình phải làm gì, bạn mới tự chủ được. Sợ nhất là chẳng biết mình là ai, rồi sinh ra bàng hoàng, sợ hãi, khổ não.
• Thân thể tàn tật chưa phải khổ. Tánh tình tàn tật mới khổ. Đa số tai ương họa hoạn trên đời không do chân tay người ta làm ra. Chúng do kẻ tâm linh tàn tật tạo thành.
• Đối với đời người, đạo lý giống như con đường dài. Không rành rõi bản đồ thì dễ đi trật đường. Bởi vậy đời này mình cần học rành rẽ bản đồ (con đường) sắp đi.
• Muốn giáo hóa chư hữu tình, trước hết mình cần tự đoan chính, đàng hoàng. Chúng sinh vốn cang cường, ương ngạnh; tâm thái của họ trăm ngàn sai khác khó lường. Bạn chỉ có một cách cảm hóa họ: Dùng lòng thành và thái độ công chính. Thành và chính có thể dạy dỗ điều phục vô lượng chúng sinh ngang ngược.
• Trong việc làm người, hãy cố làm tròn ba điều không ỷ lại sau đây:
• 1/ không ỷ lại quyền lực;
  2/ không ỷ lại địa vị;
  3/ không ỷ lại tiền bạc.
• Trong việc làm người, mình phải thành thật, đừng nên chỉ nghĩ tới thành công. Làm người thành thật thì trong lòng lúc nào cũng sung sướng.
• Thời gian: phải tranh thủ từng giây. Con đường: phải chắc thật dấn bước. Làm thế, mình sẽ chẳng có gì hổ thẹn với đời.
• Đừng nên sinh oán ghét thế thái nhân tình đủ thứ bạc bẽo, cũng đừng ích kỷ truy cầu tự lợi, cũng chớ oán trách tại sao có người lòng tốt mà chẳng gặp quả báo tốt, rằng sao có đủ chuyện bất công... Khi gặp những việc ấy, nên biết chúng là cơ hội tốt để mình phát tâm ra tay làm tốt.
• Ỉ Việc khó làm mà làm được, chuyện khó bỏ mà xả bỏ được, cảnh khó ở mà ở được: đó là cách để bạn thăng hoa nhân cách của mình.
• Phật đặt ra giáo pháp trên đời là cốt dạy chúng sinh trở về bản tánh chân như, làm người chân chính. Do vậy mới nói: nhân cách tròn vẹn thì Phật cách mới viên mãn. Nhân cách chẳng ra gì, sao thành Phật được.
• Thế gian đầy khổ. Làm người cũng khổ. Song le, làm người là con đường duy nhất để thành thánh, thành Phật.
• Quan hệ giữa người với người là bài văn khó viết nhất. Nếu chuyện gì mình cũng vô ngã, vô chấp (không có ý niệm về mình, không chấp trước gì hết) thì mới dễ đi trọn (con đường Phật).
• Miệng nói lời tốt, ý nghĩ điều lành, thân làm việc thiện.
• Thiếu văn hóa, người ta giống như kẻ sống nơi sa mạc lửa bỏng. Có học thức, có văn hóa, mới có sự tươi mát của đồng xanh, cây cỏ.
• Đại hỉ nghĩa là lúc nào lòng cũng vui vẻ. Vui vẻ thì chẳng đố kỵ, kiêu căng, ngạo mạn, sân hận, độc hại.
• Không nên để bóng đen u ám (âm độc) giăng bủa trong lòng. Hãy phóng ánh sáng, tỏa hơi ấm thì đời mình mới có ý nghĩa.
• Bao la thay ánh sáng mặt trời, vĩ đại thay ân đức cha mẹ, rộng rãi thay tâm lượng người quân tử, to lớn thay lòng ích kỷ của kẻ tiểu nhân. (Dịch từ chữ Tiểu nhân khí: Khí có nhiều nghĩa: là lòng nóng giận, tánh ích kỷ, tánh chật hẹp, nhỏ nhen).
• Cười là cách biểu đạt tình cảm; nhăn mày cũng là cách biểu đạt cảm tình. La hét là cách phát âm; nói năng cũng là cách phát âm. Nhưng cười thì đẹp đẽ hơn nhăn mặt nhéo mày. Nói năng thì tự nhiên tốt tẻ hơn la hét chưởi bới.
• Đổi góc độ nhìn đời thì thế giới rộng rãi bao la vô ngần. Đổi lập trường khi đối đãi, xử sự thì chẳng ai, chẳng việc gì không đem lại bình an nhẹ nhàng.
• Lúc bình thường chẳng sinh chuyện gì, bạn đối với người ta tốt lắm: đó chưa phải là công phu đâu. Khi gặp nghịch cảnh, sinh sự rắc rối, mà bạn vẫn tốt với người: đó mới chính là công phu.
• Cho dù dạo chơi trong nhân thế, mình cũng cần đoan chính đàng hoàng; chớ bê bối buông lung. Hãy cẩn thận, đừng khoác lác.
• Nói về tự do, mỗi người ai cũng nên tuân theo quan niệm đạo đức. Xã hội cần có luật pháp. Thiếu luật lệ, xã hội thành ra man dã. Man dã thì ngang ngược hoành hành. Lúc ấy, ai mạnh bạo, dám to tiếng, đầy dục vọng, có uy quyền, thì kẻ ấy tha hồ phóng túng. Khi tâm chẳng còn gì kềm chế thì sự tự do chạy mất, khó còn.
• Đạo đức là ngọn đèn sáng chiếu rọi phẩm cách một người. Đạo đức không phải là roi vọt dùng để hành hạ, làm nhục, làm khổ người ta.