04-10-2008, 01:17 PM
| ||||
| ||||
| Mô H́nh Tu Toàn Diện Source: http://hnpv.org/ TU HÀNH LÀ TỰ CẢI THIỆN. Khi mà nói chuyện tu hành th́ thường người ta nghĩ tu hành tức là phải xuất gia. Cái quan niệm rằng tu hành là ḿnh phải gần như là thoát tục, phải ra khỏi cái việc làm hay cái thế giới ḿnh đang sống. Thường thường quan niệm tu hành là như vậy : là ḿnh phải đi ra khỏi, ḿnh phải rời khỏi cuộc đời hay hoàn cảnh ḿnh đang sống. Khi chữ tu hành được nói ra th́ thực sự nó có cái mùi vị như vậy. Thí dụ ḿnh hay nói tu hành là sữa đổi, tu hành là làm cho tốt hơn. Thường thường là ḿnh có quan niệm đó. Trải qua nhiều thời đại th́ chữ tu hành càng ngày càng mất cái ư nghĩa ban đầu đi. Bây giờ các bác ra tiệm sách th́ các bác thấy một dọc sách self-help, self-improvement (tự giúp ḿnh, tự cải thiện ḿnh) th́ những sách đó là một chuyện rất đặc biệt của thời đại bây giờ. Tức là ḿnh không đi t́m các vị khác để họ dạy ḿnh mà ḿnh t́m quyển sách để dạy ḿnh. Nếu các bác trở ngược lại khoăng 1000 năm về trước th́ các bác thấy là không có chuyện đó. Không có ai nói là self-help cả. Cũng không có người nào nói về self-improvement cả. Không có những loại như vậy mà ḿnh phải đi học một thầy nào đó, một người đạo sư nào đó. Khi mà họ dạy ḿnh th́ họ dạy cái ǵ? Họ cũng dạy ḿnh làm sao cải thiện cuộc đời của ḿnh thôi. Nhưng thời đó người ta nghĩ tới cái tương lai về sau, sau khi chết nữa. Đó là bắt nguồn từ thời đại lấy sự thần bí, lấy quyền lực ở bên ngoài ḿnh làm chủ. Ư nghĩ sống về cuộc đời mai sao th́ chắc các bác cũng hay nghe về chuyện trong kim tự tháp người ta ướp xác (momie). Chuyện ḿnh nói ngày hôm nay là cái quan niệm tu hành thường được diễn dịch sai lầm không hoàn toàn đúng như ḿnh muốn nói. Nên nhiều khi ḿnh nghĩ tu hành là với những ông thầy, với những sư cô, hay là với những người nào ra ngoài cuộc đời này rồi chứ ḿnh không nghĩ là tu hành té ra là tự cải thiện. TU HÀNH LÀ TIẾN HÓA. Trong triết lư đại thừa quan trọng nhất của Phật giáo th́ tu hành c̣n có một ư nghĩa rất là thâm thúy : tu hành là làm sao cho tiến hóa. Quan niệm tiến hóa này là quan niệm ẩn tàng trong kinh sách của Phật Giáo mà chỉ đến thời ông Long Thọ (700 năm sau Thiên Chúa) th́ quan niệm đó mới thật sự được nói tới. C̣n trước đó th́ ḿnh chỉ nghĩ là ḿnh làm sao ḿnh thành Phật thôi. Nói cho đúng ra lúc mà đức Phật tu hành th́ ngài cũng từng có nói về quan điểm nhất thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền - quan niệm đi lên từng tầng như vậy đă có rồi. Nhưng tới ngài Long Thọ th́ ngài bắt đầu sắp xếp lại rất nhiều về triết lư Trung Quán. Bộ kinh Hoa Nghiêm, là bộ kinh thường được biết là do ngài Long Thọ nói, lần đầu tiên trong lịch sử Phật giáo, nói đến việc không phải là có từng tầng thiền định mà té ra là có từng lối sống cũng được xếp theo từng tầng từ dưới lên cao : Thập Tín, Thập Trụ, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng, Thập Địa. Tức là bây giờ người ta khám phá ra rằng không phải là chỉ có thiền định là từng tầng mà có những lối sống. Lối sống là ǵ? Là những xă hội mà phôi thai nhất trong kinh nói là có cơi quỷ, cơi người, cơi trời. Ba cơi như vậy. Nhưng đến khi kinh Hoa Nghiêm nói, th́ không những là nói từng cơi như vậy mà c̣n có từng xă hội bồ tát từng tầng từng tầng khác nhau, cái này chồng lên cái kia. Điều quan trọng nhất mà thường ḿnh không nghe nói tới trong Phật Giáo là quan niệm tiến hóa. Chữ tiến hóa chỉ được dùng trong thời đại khoăng 100 năm nay, sau thời ông Darwin. Nhưng quan niệm tiến hóa đă có rất lâu trong Phật Giáo. Đó là quan niệm căn bản nhất tại sao ḿnh tu. Tu là để tiến hóa, để tiếp tục đi lên tầng cao hơn nữa. Nếu mà cải thiện chiều ngang, chuyện này một chút chuyện kia một chút, chuyện nọ một chút th́ nhiều khi ḿnh có cải thiện đó nhưng ḿnh sẽ không cảm thấy rằng là chuyện cải thiện đó quan trọng. Khi mà ḿnh lên một tầng mới th́ ḿnh sẽ có một lối sông mới. Lối sống mới đó gọi là cải thiện chiều dọc. Cho nên việc cải thiện chiều ngang và cải thiện chiều dọc dường như là không được nói ra cho rơ ràng. Thành ra đa số nếu ḿnh có vấn đề ǵ th́ ḿnh muốn làm sao ḿnh fix, sữa đổi, cải thiện nó. Nhưng không rơ là phải cải thiện chiều ngang hay chiều dọc v́ ḿnh c̣n chưa nghe nói về chuyện chiều ngang hay chiều dọc nữa. Điều này đưa tới câu hỏi quan trọng trong việc tu hành của ḿnh trong thế kỷ 21 : chuyện tâm linh mà ḿnh làm ở đây có đưa tới một sự cải thiện về chiều dọc hay không? Là sự cải thiện về tâm linh hay không. Nếu nó không đưa tới th́ chuyện xẩy ra là ḿnh sẽ cảm giác như ḿnh đi vô học lớp ba rồi 10 năm sau trở lại ḿnh vẩn c̣n học lớp ba. Nên đương nhiên ḿnh không có cách ǵ mà cảm thấy vui hay sung sướng được. Cho nên nếu ḿnh cải thiện mà không đáp ứng một sự tiến hóa theo chiều dọc th́ thường là sự cải thiện của ḿnh sau một thời gian rồi ḿnh sẽ cảm thấy chán, ḿnh cảm thấy dường như là c̣n thiếu một chuyện ǵ đó mà ḿnh nghỉ không ra. Chuyện đó thường thường xẩy ra : là ở trong ḷng ḿnh, ḿnh bắt đầu cảm thấy một nổi ray rứt, khó chịu, nổi buồn mà nhiều khi những cái chuyện dụng cụ, những kinh nghiệm, chuyện sống chung quanh ḿnh học rồi, nhiều khi không làm cho ḿnh vơi đi cái sự ray rứt đó. Mà khi cái ray rứt đó quá sâu th́ tức là nó đ̣i hỏi ḿnh phải tiến cho mau lên theo chiều dọc. Bởi vậy việc tu hành không những là chuyện self-help, self-improvement, tự cải thiện nữa mà tu hành là ḿnh phải nh́n bằng một khía cạnh mới là làm sao ḿnh tiến hóa, làm sau ḿnh có thể 3 năm, 5 năm, 10 năm sau, ḿnh có thể nh́n lại và có thể hiểu rơ ràng là v́ sao những chuyện này xẩy ra trong cuộc đời ḿnh như vậy mà nó không xẩy ra kiểu khác. V́ sao ḿnh có những nhân duyên như vậy mà không có nhân duyên khác. Không những như vậy mà ḿnh c̣n thấy có sự mở rộng ra của tương lai của ḿnh. Điểm quan trọng nhất là ḿnh bắt đầu thấy cuộc đời của ḿnh càng ngày từ tri thức, t́nh cảm, tâm lư đến xả hội dường như đều đi tới một riềng mối, đều gom lại một chỗ. Khi bắt đầu như vậy th́ ḿnh bắt đầu một con đường gọi là tiến hóa. Bởi vậy nên cái thử thách lớn nhất của Phật Giáo trong thế kỷ 21 là làm sao cho những ngườI Phật tử như các bác thấu hiểu rằng vai tṛ của chư Tăng hay vai tṛ của chùa chiền không đáp ứng được con đường tiến hóa của mỗi người. Tức là Phật Giáo trong thế kỷ 21 đ̣i hỏi có sự cải tổ hay sự cách mạng rất lớn để làm sao đáp ứng được con đường tiến hóa của mổi Phật tử, của mổi người. V́ nếu Phật Giáo Việt Nam ḿnh chỉ có làm lễ, cúng kiến, giảng những bài kinh, hoặc là có những hoạt động nho nhỏ văn hóa này, văn hóa nọ nhưng không đáp ứng được sự tiến hóa của bác th́ chắc chắn là cái Phật Giáo đó sẽ không sống lâu được. Là v́ tất cả mọi chuyện đều phải tiến hóa. Trong Phật Giáo sẽ bắt đầu có những động năng, những người, những chuyện xẩy ra để mà thay đổi v́ Phật Giáo phải tiến hóa. Nếu không tiến hóa th́ Phật Giáo sẽ bị thoái hóa. Muốn như vậy th́ sẽ có những chuyện xẩy ra mà lúc đầu các bác nghe, các bác sẽ khó chịu hay là ḿnh nghe thấy không thuận lỗ tai của ḿnh. Sỡ dỉ v́ sao : Nếu có người giới thiệu cho bác Phật Giáo ở cái tầng khác th́ đương nhiên ḿnh chưa quen, ḿnh sẽ không thích, ḿnh không thấy bằng ḷng. Khi không thấy bằng ḷng th́ thường thường ḿnh sẽ phê b́nh, ḿnh nói là cái này chắc không phải là Phật Giáo rồi, tại v́ ḿnh nghỉ là Phât Giáo th́ phải niệm Phật nè, tụng kinh nè, ngồi thiền nè, như vầy, như vầy.  |
Linear Mode
