Tánh không, thuyết tương đối và vật lý lượng tử

[PheTa]

M

ột trong những tuệ giác sâu sắc nhất của Phật giáo bắt đầu từ cái gọi là thuyết “tánh không7”. Cốt tủy của tánh không là sự nhận biết sâu sắc rằng có một sự chênh lệch rất lớn giữa những gì tri giác của ta cảm nhận được về thế giới (trong đó có sự hiện hữu của chính ta) và bản chất thực sự của sự vật. Trong cuộc sống hàng ngày, ta thường xem bản thân ta và thế giới này có một thực tính cách biệt, xác định, riêng rẽ và lâu bền. Chẳng hạn, thử thẩm định tri kiến của ta về cái tôi, ta sẽ thấy rằng ta có khuynh hướng tin rằng thực có một cái “tôi” trong ta, một cái tôi cá nhân có lí lịch riêng biệt, tồn tại biệt lập với những yếu tố vật chất và tinh thần làm nên sự hiện hữu của ta. Thế nhưng, triết học tánh không cho ta biết rằng cái nhìn này không những là một sai lầm căn bản, mà còn là nguồn gốc của những
luyến ái, bám chấp, và dẫn đến vô số những thiên kiến, định kiến của ta.