Thuyết nhân quả qua lăng kính duy thức (Luận văn cao học Phật Giáo)

[DuyTam]

" Nói đến đạo Phật là nói đến Nhân Quả- Nghiệp Báo. Thuyết Nhân quả của Đạo Phật đã thấm nhuần tư tưởng của dân tộc Việt Nam, tạo nên những câu ca dao, tục ngữ mang đậm màu sắc triết lý của Phật Giáo:
Người trồng cây hạnh người chơi

Ta trồng cây phước để đời mai sau. [ca dao]
Hay
Gieo gió gặt bão. [tục ngữ]

là những câu nói cửa miệng của người dân Việt. Tổ Quy Sơn cũng có dạy: “thanh hòa hưởng thuận, hình trực ảnh đoan, nhân quả lịch nhiên, khởi vô ưu cuï”(âm thanh hòa thì tiếng vang phải thuận, hình ngay thì bóng thẳng. Nhân quả rõ ràng như vậy không thể không sợ).

Khi đã tin nhân quả thì không ai không sợ ác báo. Nhưng, người sợ đón nhận quả báo đau khổ hoàn toàn không giống người sợ gieo nhân đau khổ. Kẻ vô văn phàm phu vui thích tạo nhân bất thiện, đến khi quả báo đau khổ đến rồi mới sợ. Đó là sợ quả. Ngược lại, bậc trí giả không dám tạo nhân bất thiện vì sợ quả báo đau khổ. Đó là sợ nhân. Sự sai khác giữa kẻ trí và người ngu xuất phát từ khả năng nhận thức của mỗi người và khả năng giác ngộ của tự thân. Không luận là Tăng hay tục, trẻ hay già, mỗi khi hành động có tác ý đều tạo thành Nghiệp nhân và đều có quả báo tương ứng."