Huyền thoại “Nam Hải đại tướng quân”

[SyDan]

Theo tục lệ, dù muốn hay không, ngư dân nào phát hiện “ông lụy” cũng phải chịu tang 3 năm, ăn chay nằm đất và phải kiêng cữ nhiều điều. Tuy vậy, mọi ngư dân đều mong trong đời mình có cơ duyên được một lần gặp “ông lụy”, bởi họ quan niệm rằng như vậy sẽ được “ông” phù hộ, độ trì cho sức khỏe, công việc làm ăn

Lão ngư Út Hoạch vẫn nhớ như in ngày 23-5-1995, ngày mà ngư dân đảo Hòn Đá Bạc - Cà Mau phát hiện “ông Nam Hải” đâm vào đây và sắp “lụy”. Biết là có điềm lành đưa đến xóm đảo nghèo khó này, ngư dân ở đây vô cùng mừng rỡ, bởi ai cũng tin tưởng từ nay đời sống sẽ bớt cơ cực.

Trang trọng hơn cả người thân
“Hôm đó, cả xóm đảo rộn ràng như ngày hội vì mấy chục năm mới được một lần hân hạnh đón ông vào lụy” - lão ngư Út Hoạch nhớ lại. Sau khi tổ chức an táng tươm tất, 6 tháng sau, người dân Hòn Đá Bạc mang hài cốt “ông” về và lập miếu thờ trên đảo cho đến nay. Hiện nay, chuyện chăm lo thờ cúng “ông” được xóm đảo giao phó cho ông Út Hoạch. Dù đã bước sang tuổi 81 nhưng với vóc dáng khỏe mạnh, rắn chắc. Ông Út Hoạch cho rằng được vậy là nhờ ăn chay trường và kiêng cữ nhiều chuyện, như bất kỳ ai được gặp “ông lụy” hoặc giữ trọng trách hương khói cho “ông”.

Hôm chúng tôi ghé miếu thờ “ông” trên đảo Hòn Đá Bạc, ông Út Hoạch chỉ bức tường rêu phong bên ngoài lăng miếu, giới thiệu những hàng chữ viết bằng sơn. Đọc xong, chúng tôi mới biết đó là bút tích của ông Nguyễn Văn Hùng, một chủ tàu ngụ tại thị xã Rạch Giá – Kiên Giang, gặp nạn ngoài khơi được “ông” cứu sống vào năm 1996. Ông Hùng đã kể rõ chuyện mình cùng 4 ngư dân trên tàu được “Nam Hải đại tướng quân” cứu như thế nào.

Tại mọi vùng biển khác ở VN, cá voi chết được ngư dân lo phần hậu sự như con người, thậm chí còn trang trọng hơn người thân trong gia đình. Ngày “ông lụy” như ngày đại tang của cả làng biển, mọi người phải bỏ hết công việc để tập trung lo việc chôn cất. Người phát hiện “ông lụy” phải choàng áo tang, phải làm sao bày tỏ lòng tiếc thương, sau đó phải thờ phụng, nhang khói cho “ông”.

Ngư dân tin rằng gặp “ông lụy” là một cơ duyên tốt đẹp nên ai cũng mong mỏi chờ dịp may. Năm 2002, vợ chồng bà Huỳnh Thị Khanh (56 tuổi, ngụ làng Đông Tác, phường Phú Đông, Tuy Hòa - Phú Yên) trong một lần đi bộ tập thể dục buổi sáng đã phát hiện “ông” đâm vào bờ. Thấy “ông” còn sống, vợ chồng bà Khanh hì hụi cố đẩy ra biển. Bà Khanh nhớ lại: “Song, đi chừng vài trăm mét, vợ chồng tôi lại thấy “ông” đâm vào bờ trước mặt, như chặn chúng tôi lại. Nghĩ là “ông” sắp “lụy”, chồng tôi ở lại canh giữ, còn tôi về làng thông báo. Khi cả làng chạy ra đông đủ, ông “lụy” ngay”. Ba năm sau đó, vợ chồng bà phải lo chuyện hậu sự, cúng giỗ “ông”. Bà Khanh còn bảo chúng tôi rằng, đến giờ bà và nhiều ngư dân địa phương vẫn không thể giải thích nổi vì sao hôm ấy bờ biển có hàng trăm người mà chỉ có vợ chồng bà được gặp “ông” đâm vào bờ để “lụy”.

Ở các vùng biển được nhiều “ông Nam Hải” ghé vào “lụy”, ngư dân còn xây dựng cả nghĩa địa chuyên dành để chôn cất “ông”. Tại đây cũng đầy đủ nhang đèn, hương khói trang trọng chẳng khác gì nghĩa trang của người.

Canh giữ, hương khói quanh năm
Cá voi chết được ngư dân chôn cất rất chu đáo gần bờ biển nơi tấp vào. Sau 3 năm, ngư dân đem hài cốt “ông” về lăng, miếu thực hiện nghi thức xả tang, chuẩn bị lo việc thờ phụng. Nhiệm vụ bảo quản hài cốt, thờ phụng “Nam Hải đại tướng quân” thường được giao một người đứng tuổi trong vùng. Lăng, miếu thờ “ông Nam Hải” được canh giữ, hương khói quanh năm.

Tại Phú Yên, lăng, miếu thờ cá voi nổi tiếng nhất là miếu Ông Nam Hải ở làng Phú Câu, phường 6 - TP Tuy Hòa, được xây dựng từ năm 1879. Người canh giữ hài cốt “ông”, lo việc hương khói là lão ngư Lê Bồng, 75 tuổi. Ngư dân địa phương cho biết tuy ông Bồng đã lớn tuổi nhưng cả vùng tìm người thay thế vẫn chưa ra, bởi đảm trách công việc này phải là người có đạo đức, am tường nhiều thứ và đứng tuổi.
Gặp chúng tôi, ông Bồng khoe: “Tôi đã làm công việc này 20 năm nay. Miếu này có hàng trăm bộ hài cốt của “ông”. Trong đó, bộ hài cốt mà ngư dân gọi là “ông lớn”, được xem là lớn nhất miền Trung, đã có từ hàng chục năm nay”. Chúng tôi vào căn phòng rộng chừng 20 m2 - nơi bảo quản hài cốt “ông lớn”. Bộ xương “ông” gom thành đống khổng lồ, choán gần hết căn phòng, được xem là chốn linh thiêng và là niềm hãnh diện của cả vùng Phú Câu.


Một nghi thức trong lễ hội Nghinh ông tại làng Đông Tác, TP Tuy Hòa - Phú Yên

Ông Bồng nhớ lại, khi “ông lớn” đâm vào bờ, cả làng tuy rất mừng rỡ nhưng thật vất vả lo chuyện hậu sự. “Ông lớn” dài đến 30 m, ngang 8 m, ước chừng nặng 30 tấn. “Cả làng phải huy động hết mọi người nhưng không cách nào di chuyển được “ông lớn” đến nơi chôn cất. Chúng tôi phải dùng tre đan thành một chiếc giỏ khổng lồ đường kính hàng trăm mét, bao bọc “ông lớn” nơi bờ biển. Chừng vài mươi ngày sau, khi da thịt “ông lớn” rữa ra, chúng tôi mới lấy được hài cốt đem về thờ phụng” - ông Bồng kể.

Dọc miền biển VN, nơi nào cũng có lễ hội Nghinh Ông, cầu ngư. Tại vùng biển miền Trung, vào trung tuần tháng 4 âm lịch hằng năm, ngư dân lại tất bật lo tổ chức lễ hội Nghinh Ông.

Còn tại khu vực các tỉnh phía Nam, lễ hội Nghinh Ông thường được tổ chức sớm hơn, vào giữa tháng 2 âm lịch. Ngoài mục đích suy tôn, nhớ ơn “Nam Hải đại tướng quân”, cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, lễ hội còn là dịp để người dân vui chơi sau mùa biển đầy vất vả, hiểm nguy.

Trong lễ hội Nghinh Ông, có rất nhiều hoạt động đặc sắc, phong phú, như lễ tế, rước hài cốt “ông” về lăng, hát bá trạo, hát bội, biểu diễn võ thuật...

[SyDan]

Xung quanh những điều kỳ bí

Chuyện về “Nam Hải đại tướng quân”, nhất là việc cứu người trong cơn nguy nan giữa trùng khơi, dù ngẫu nhiên, dù khoa học đã hoặc chưa thể giải thích, ngư dân vẫn truyền miệng nhau những điều kỳ bí. Tuy nhiên, sáng tạo ra vị cứu tinh trên biển như “ông Nam Hải” là biểu hiện của trí tuệ dân gian nhằm củng cố lòng quả cảm trước hiểm nguy khó lường giữa đại dương.

Đi đến bất cứ vùng biển nào, chúng tôi cũng được nghe ngư dân truyền tụng nhiều câu chuyện đầy huyền thoại của cá voi - “ông Nam Hải” của họ.

Cầu gì được nấy

Ở làng biển Đông Tác, phường Phú Đông (Tuy Hòa - Phú Yên), chúng tôi được nghe câu chuyện “ông” cứu người đầy vẻ bí ẩn. Con cháu ông Nguyễn Quảng Nam (đã mất), ngụ tại làng này, cho biết ông Nam không hề biết bơi.

Cách nay trên 10 năm, ông đi theo một tàu đánh cá gồm 6 người thì gặp sóng đánh chìm. Năm người kia thiệt mạng, chỉ có ông Nam sống sót nhờ được “ông” cứu.

Người nhà ông Nam kể với chúng tôi câu chuyện thoát nạn: Khi rơi xuống biển, ông Nam liên tục khấn vái cầu cứu “ông” đến “hộ”. Khi gần lịm người vì đuối sức, một sinh vật khổng lồ hình cầu, da trơn nhớt đen bóng đến nâng dìu ông Nam đến tận bãi Đá Đăng, cách bờ hàng chục cây số. Đến bãi Đá Đăng, ông Nam không thể leo lên được do đuối sức, phần vì do vách đá thẳng đứng không chỗ vịn. Ông tiếp tục khấn nguyện: “Có thương thì thương cho trót, xin ông đưa con đến chân cầu Ba Chân”. Tuy cầu Ba Chân cách bãi Đá Đăng cả trăm cây số, song trong lúc mơ màng, ông Nam vẫn nhớ rõ mình được “ông” tiếp tục nâng dìu đến tận đây.

Người nhà ông Nam còn cho biết, ông rất khoái ăn thịt chó nhưng từ khi được “ông” cứu liền từ bỏ ngay sở thích này. Bởi ngư dân nào cũng tin rằng đã thờ cúng, tin tưởng “ông Nam Hải” thì phải nhất thiết không bao giờ được ăn thịt chó, nếu không sẽ có tai nạn xảy ra. Thế nhưng, nhiều năm sau khi được “ông” cứu, ông Nam chợt muốn thử lại cảm giác khoái khẩu khi dùng thịt chó, và ngay sau bữa ăn đã lăn đùng ra chết! Tuy nhiên, không ít người dân trong làng khẳng định với chúng tôi, ông Nam bị trúng gió không cứu chữa kịp nên thiệt mạng.

Xôn xao khi “ông lụy”

Nhiều ngư dân từng chứng kiến cảnh “ông lụy” (cá voi chết) cũng kể lại cho chúng tôi rất nhiều điều kỳ bí. Ông Nguyễn Văn Út, 70 tuổi, ở Tuy Hòa - Phú Yên, nhớ lại những lần chứng kiến cảnh “ông lụy” trong đời mình: “Lúc sắp lụy, ông sẽ tìm cách vào bờ. Lúc này biển dậy sóng dữ dội, xung quanh ông có vô số “binh tôm tướng cá” phò ông vào”.

Hầu hết các ngư dân đều tin rằng không phải vùng đất nào cũng được “Nam Hải đại tướng quân” chọn để vào bờ “lụy”. Vùng “ông” chọn để gửi xác những năm sau đó trù phú khác thường. “Đặc biệt trong năm “ông lụy”, ngư dân vùng biển đó sẽ được mùa cá bội thu” - ông Võ Mưa (73 tuổi, ngụ thôn Kim Giao, xã Hoài Hải, huyện Hoài Nhơn - Bình Định) bảo. Ông cho biết: “Năm 1957, lúc tôi 11 tuổi, làng phát hiện một ông sắp lụy đâm vào bờ. Cả làng đưa về miếu chuẩn bị các thủ tục chôn cất nhưng đợi hoài ông vẫn không đi, mắt vẫn mở và đuôi vẫn ngo ngoe. Phải đến ngày thứ ba, khi các bô lão khấn hứa sẽ nhang khói thờ phụng đàng hoàng, ông mới vẫy đuôi rồi nhắm mắt lụy. Đó là điều cả đời tôi chưa từng thấy vì không sinh vật biển nào sống lâu trên cạn như vậy”.

Ông Hồ Ngợi, 58 tuổi, làng Phú Câu, phường 6 (Tuy Hòa -Phú Yên), đoan chắc với chúng tôi rằng đã chứng kiến một chuyện khó tin khi “ông lụy”: “Cách nay 15 năm, làng Phú Câu phát hiện ông tấp vào bờ sắp lụy, liền huy động hàng trăm người dân, trong đó có tôi, khiêng “ông” về để lo hậu sự. Thế nhưng, hàng trăm ngư dân to khỏe không thể nào nhấc nổi “ông”. Khi vị trưởng lạch đứng ra cúng vái hồi lâu, chúng tôi liền khiêng “ông” đi một cách nhẹ nhàng”.

Sáng tạo đấng cứu tinh

Nhiều ngư dân đã thêu dệt chuyện “ông Nam Hải” trước khi cứu người, cứu tàu sẽ phun nước bọt trấn áp sóng to gió lớn khiến biển lặng trời yên. Song, điều này đã được giải thích: Khi gặp thời tiết xấu, nhất là khi có gió bão khiến đại dương dậy sóng dữ, cá voi tự vệ bằng cách phun ra nhiều đờm. Chất đờm này có tác dụng như vệt dầu loang trên mặt nước biển, sẽ khiến sóng chỉ lềnh dưới mặt nước chứ không mạnh lên được. Vùng an toàn mặt biển do cá voi phun đờm có diện tích đủ rộng để những chiếc tàu trọng tải hàng chục tấn trở lên có cảm giác biển yên gió lặng... Việc cá voi xuất hiện bên mạn tàu để nâng dìu mỗi khi gặp bão to, sóng lớn cũng được giải thích chính là cách để chúng tự cứu, tìm nơi né tránh cơn giận dữ của thiên nhiên.

Song, vẫn còn rất nhiều chuyện đầy bí ẩn về “Nam Hải đại tướng quân” được ngư dân tin tưởng, truyền tụng. Ở Phú Yên, ngư dân tin rằng những phụ nữ lớn tuổi song chưa lấy được chồng, chỉ cần chui qua bộ hài cốt của “ông” sẽ được toại nguyện, tìm được tấm chồng như ý. Ở Bình Định, Phú Yên, Ninh Thuận..., ngư dân còn cho rằng bột xương “ông Nam Hải” trị được nhiều chứng bệnh ở người, như hen suyễn, lao phổi...

Niềm tin vào sự trợ giúp của “Nam Hải đại tướng quân” xuất phát từ rất nhiều sự tích tương truyền về khả năng mầu nhiệm của cá voi đối với ngư dân làm nghề khai thác đánh bắt trên biển, dù sao cũng là một giá trị tâm linh đáng trân trọng. Có điều, không nên vì quá tôn sùng, tin tưởng vào “ông Nam Hải” mà ngư dân lơ là việc trang bị kiến thức cũng như phương tiện kỹ thuật phòng chống thiên tai khi ra khơi.

Vào thời đại văn minh hôm nay, con người vẫn còn tiếp tục bị vùi dập bởi những cơn bão dữ giữa biển khơi. Chuyện về “Nam Hải đại tướng quân”, nhất là việc cứu người trong cơn nguy nan giữa trùng khơi, dù ngẫu nhiên, dù khoa học đã hoặc chưa thể giải thích, ngư dân vẫn truyền miệng nhau những điều kỳ bí. Tuy nhiên, sáng tạo ra vị cứu tinh trên biển như “ông Nam Hải” là biểu hiện của trí tuệ dân gian nhằm củng cố lòng quả cảm trước hiểm nguy khó lường giữa đại dương.

[SyDan]

Cứu người giữa biển khơi

Vào những ngày trung tuần tháng tư âm lịch, ngư dân ở nhiều vùng biển bắt đầu vào mùa lễ hội Nghinh Ông. Đây cũng là dịp để người ta nhắc chuyện cá voi cứu người với vẻ tôn kính, hàm ơn loài cá hiền hòa này.

Biển cả có lúc hiền hòa, đem lại cho ngư dân những mùa màng bội thu, tạo nên cuộc sống trù phú cho nhiều người. Song, cũng nhiều lúc đại dương nổi giận. Không biết từ bao giờ, ngư dân đi biển mỗi khi gặp cảnh nguy nan ngấp nghé bên bờ cõi chết, ai cũng khấn niệm và trông chờ “ông Nam Hải” đến cứu giúp.

Những nhân chứng sống

Mùa Nghinh ông này ở Phú Yên, chúng tôi gặp ông Nguyễn Phê, 73 tuổi, ngụ làng Phú Câu, phường 6, TP Tuy Hòa, được cả vùng biết đến nhờ từng được “ông”- cách gọi thành kính của ngư dân đối với cá voi- cứu vớt. Nhiều ngư dân Tuy Hòa bảo: “Ông Phê là nhân chứng sống cho huyền thoại “ông Nam Hải”, làm cho chúng tôi càng có niềm tin mãnh liệt vào ông, nhất là mỗi khi ra biển”.

Dù tuổi cao sức yếu nhưng ông Phê vẫn nhớ như in ngày được cá voi cứu cách nay hơn 20 năm. Ông kể: “Tháng 3-1984, trong một chuyến đi câu ngoài khơi, khi vừa bủa câu xong, một cơn lốc đi qua nhấn chìm tàu chúng tôi. Toàn bộ thợ thuyền đều là thanh niên trai tráng nhưng không ai thoát chết. Năm đó tôi xấp xỉ 50 tuổi, tuy là dân đi biển nhưng bơi rất yếu, tưởng đâu cũng xong đời rồi. Vật lộn với sóng biển một lát, tôi đuối sức, miệng không ngớt khấn vái "ông" đến giúp. Đến lúc gần như bất tỉnh, chỉ chực chìm lỉm xuống đáy biển, tôi chợt thấy mình được nâng lên mặt nước, người nhẹ tênh. Dù mơ mơ màng màng nhưng tôi vẫn có cảm giác rất rõ như mình đang được nằm trên một tấm ván trơn nhớt, rất êm ái, từ từ trôi đi. Cứ như vậy vài ngày đêm, đói quá tôi ngất lịm lúc nào không biết. Khi tỉnh dậy, tôi mới biết mình được một tàu đánh cá vớt lên. Những ngư dân tàu này khẳng định tôi được “ông” cứu, bởi họ thấy dáng “ông” ở xa xa đang đưa tôi đến gần tàu”. Dừng lại một lát như tưởng nhớ đến ơn cứu mạng của “ông Nam Hải”, ông Phê tâm sự: “Nhiều người bảo rằng nhờ tôi luôn luôn tôn kính và có duyên với “ông” nên khi lâm nguy mới được “ông” cứu, có lẽ vậy”.

Ở làng Phú Câu có hơn 20 người từng được cá voi cứu về từ cõi chết như các ông Lê Mau, Lê Dậu, bà Chài... Còn ở làng Đông Tác, phường Phú Đông - TP Tuy Hòa cách đó không xa, cũng có hơn 50 người được cá voi “hộ”. Chúng tôi tìm gặp bà Lương Thị Trả, 70 tuổi, ở làng Đông Tác. Bà Trả bồi hồi nhớ lại: “Cách nay chừng gần 20 năm, trong một lần đi vớt củi lụt trên sông Đà Rằng, xuồng bị lật, mẹ con tôi bị cuốn trôi tuốt ra biển. Con trai tôi, 18 tuổi, khỏe mạnh, bơi giỏi nhưng không thoát chết. Trong khi đó, tôi không biết bơi, yếu đuối nhưng thoát nạn nhờ “ông” hộ”. Lúc người đang lơ mơ chỉ muốn ngất lịm, tôi thấy “ông” đến đưa cái lưng trơn lạnh nâng dìu tôi giữa mưa gió, sóng nước mù mịt, lạnh buốt. Chừng 10 giờ sau, tôi được “ông” đưa đến tận bờ trước khi ngất lịm đi”.

Ngược ra ngoài vùng biển Bình Định, chúng tôi được ngư dân chỉ đến gặp bà Nguyễn Thị Sơn, ở thôn Kim Giao, xã Hoài Hải, huyện Hoài Nhơn, trường hợp điển hình gặp cá voi cứu thoát nạn. Nhớ lại chuyện xưa, bà Sơn vẫn chưa hết bàng hoàng: “Năm 1966, tôi đi trên một chuyến tàu chở 63 người từ Sa Huỳnh tới cửa An Vũ. Gặp sóng lớn đánh tàu chìm, 62 người kia đều chết đuối. Riêng tôi, tuy không biết bơi, nhưng khi uống nước biển kiệt sức tưởng đâu bỏ xác ngoài khơi thì được “ông” đến “hộ” đưa vào bờ”.

Cõng tàu vượt nạn

Những ngày vào mùa Nghinh Ông này, đi đến đâu chúng tôi cũng nghe rất nhiều chuyện cứu người của “ông Nam Hải”. Nhiều chiếc tàu hàng chục tấn, chở vài chục người bị nạn ngoài khơi đã được cá voi đưa vào bờ an toàn.

Về vùng biển Rạch Giá - Kiên Giang, chúng tôi gặp ông Nguyễn Văn Hùng (37 tuổi, ngụ 370 An Hòa - Rạch Giá, chủ tàu KG 9116 TS). Nghe chúng tôi nhắc chuyện được cá voi cứu, ông Hùng khẳng định ngay: “Hôm đó đúng là ngày đáng nhớ nhất trong đời ngư phủ của tôi”. Ông kể, vào tháng 4-1996, khi đang đánh bắt cá tại vùng biển Hòn Chuối - Kiên Giang, tàu ông gặp bão, bị phá nước, các thủy thủ cùng nhau bơm, tát liên tục cũng không kịp. Ông Hùng lập tức quay mũi về hướng sóng, thả neo cầm cự và tiếp tục bơm, tát nước ra. Song, sóng to gió lớn khiến neo bị đứt, tàu quay ngang, nước vô lênh láng.

Vợ chồng ông Nguyễn Phê, làng Phú Câu,
Tuy Hòa-Phú Yên, người được cá ông cứu,
hiện sống hạnh phúc cùng con cháu.

Ông Hùng hồi tưởng: “Lúc tàu sắp chìm, tôi chỉ biết khấn vái nhờ “ông” phù hộ, nếu còn sống được về đất liền thì sẽ cạo đầu, ăn chay. Lời khấn cầu của tôi như linh nghiệm. Chẳng bao lâu sau, tàu từ từ nổi lên như không có tải trọng, nhẹ tênh. Các thủy thủ không hiểu chuyện gì nhưng vẫn hì hục tát nước và tôi cho quay mũi tàu vào bờ chạy hết tốc độ. Cảm giác lúc đó rất lạ, tàu như đang cưỡi trên một tấm đệm. Sau 4 giờ, khi vô tới gần hòn Đá Bạc, tàu bị chuyển mạnh một cái từ dưới mạn. Tôi đưa mắt quan sát thì thấy một khối hình cầu đen bóng khổng lồ có bề ngang chừng 3 mét nổi lên và đi ra xa. Lúc này tôi mới biết tàu mình được “ông” áp tải vô bờ. Khi tất cả thủy thủ lên được trên hòn Đá Bạc, tàu liền va vào đá rồi vỡ tan, chìm dần”. Ở vùng biển Nha Trang, chúng tôi gặp ông Nguyễn Sơn và được nghe ông kể về chuyện được cá voi cứu cách nay hơn 20 năm. “Năm 1982, khoảng 40 người chúng tôi đang đi trên một chiếc tàu thì bị phá nước, đắm dần, tưởng chắc đều phải bỏ xác giữa biển khơi. Giữa lúc hỗn loạn, ai đó chợt hét bảo người lớn tuổi nhất trên tàu đứng ra khấn vái “ông”. Lúc tàu sắp chìm hẳn, bỗng chúng tôi thấy xuất hiện hai khối hình cầu đen bóng kè hai bên mạn, nâng dìu tàu đi. Được một đoạn, chúng tôi gặp một tàu đánh cá và được họ cứu thoát” - ông Sơn nhớ lại.

Được phong tước “Nam Hải đại tướng quân”

Theo các lão ngư, cá voi - được ngư dân sùng kính gọi là “ông Nam Hải”- từng được vua Gia Long sắc phong tước “Nam Hải đại tướng quân”. Cũng có thuyết cho rằng vua Gia Long phong tước Càn khôn Quốc gia Nam Hải Cự tộc Ngọc Lân Trung đẳng thần cho cá voi.

Tương truyền vào khoảng năm 1799, Nguyễn Ánh trong lúc trốn chạy quân Tây Sơn định vượt biển sang Xiêm La thì gặp bão lớn. Sau lưng quân Tây Sơn đuổi theo, trước mặt thì dông gió bão bùng, Nguyễn Ánh nhìn trời, khấn nguyện: “Nếu trời còn tựa Nguyễn Ánh này thì xin phò hộ thoát qua cơn thập tử nhất sinh”. Ngay sau đó, từ dưới nước bỗng nổi lên cặp cá voi kẹp hai bên mạn thuyền đưa lưng đỡ dìu thuyền Nguyễn Ánh vào đất liền bình an. Đến năm 1802, sau khi lên ngôi, Gia Long có chỉ sắc phong cho cá voi là “Nam Hải đại tướng quân”.

Theo Nguyễn Thạnh-Xuân Thu