| Thư gởi người đă chết
Tác giả: Trần Thị Uyên Ngọc Chị Uyên Ngọc là cô giáo. Tốt nghiệp Trường Sư phạm/Qui Nhơn. Bài viết của chị là những dấu hỏi đau xé ḷng của hàng trăm ngàn thiếu nữ trong giai đoạn lịch sử khốc liệt nhất của đất nước. Tiếng kêu bi thương ấy, chúng tôi đă sao lục được, trên tập san Văn số đặc biệt “Thương nhớ Y Uyên” (số 129, phát hành ngày 1-5-1969) và xin trích nguyên văn gửi đến quư độc giả Thư quán bản thảo để cùng chia sẻ với những đau thương, những chịu đựng quá mức của các thiếu phụ trong thời chiến tranh Việt Nam.
Thư quán bản thảo
Tuy Hoà, ngày 22-3-1969
Anh Uy của em,
Vẫn ngồi lại đây với bộ óc mênh mông suy nghĩ. Anh đi rồi sao Uy? Như thói quen không nhớ không được, thân xác anh bây giờ sắp ră trong ḷng đất, thật thế rồi phải không Uy? Anh đành bỏ em lại sao? Hay anh du hành ở một tinh cầu nào khác như em gái anh đă nói, phải rồi, cô ấy an ủi vậy thôi chứ làm ǵ có chuyện đó. Cô đơn và hụp lặn trong thương nhớ, em làm sao có nghị lực, mất anh rồi c̣n ai mà nói chuyện, bắt nạt mỗi khi em có ư nghĩ quấy, h́nh hài anh đâu để mà gần em cho em nũng nịu. Con đường của chúng ḿnh c̣n đó mang đầy kỷ niệm của hai đứa đi bên nhau, anh nói bô bô, em cười phụ hoạ. Anh kể chuyện vui, em lắng nghe, nghe thế giới chỉ có hai đứa ḿnh; chân bước chậm, những ngọn gió nhẹ thổi qua như mơn trớn, đường vắng thưa người thỉnh thoảng vài chiếc xe lính chạy ngang qua mang theo sau đám bụi mờ, em vẫn mang trong ḿnh chiếc áo len đỏ, rộng thùng th́nh, anh co người trong chiếc áo ấm “măng tô” chân mang đôi dép lẹp xẹp, nghịch ngợm đá những chiếc lon nhỏ lăn trên mặt đường. Em ngô nghê hát nhỏ: “Những đêm trời trăng lên tṛn tṛn… Gió đưa ngàn cây lên xào xạc…” Anh cười tít mắt nói, nghe t́nh cảm hơn những bài ca thường hát. Hai đứa ghé vào quán nước đầy bóng mát gần chợ, em do dự, vào mắc cỡ quá, anh nhăn mặt bực ḿnh, uống hớp nước nh́n anh tŕu mến: “nom tóc anh bờm xờm”, anh tiếp lời, “em anh giống liêu trai”.
Căn nhà mang số 45 đường Phan Đ́nh Phùng hôm anh về phép nôn nao t́m đến giữa đám bạn gái luôn luôn trêu chọc, em hiện ra trước mặt anh, chúng ḿnh nh́n nhau sau thời gian xa cách, bây giờ sung sướng và thiêng liêng sao ấy.
Em như bàng hoàng, sự hiện diện đột ngột không đưa đón, c̣n ǵ cảm động bằng, chúng ḿnh như trút hết bao nỗi nhớ thương trong ánh mắt, em bỗng nhiên mắt cỡ v́ ư nghĩ gặp người yêu sẽ nói được nhiều để kể lể công thương nhớ. Anh rơ ràng trước mặt: “sao gầy thế”, giọng hỏi đầy lo lắng, không trả lời em đang quan sát anh đây mà anh không biết, nè, mái tóc của anh ngắn trông lạ quá, lính tráng làm da anh đen thêm, làm cho gương mặt mang vẻ mạnh, mà sao anh không mặc áo quần của lính mới cho em “chiêm ngưỡng”, anh dễ ghét quá, hai đứa nhắc lại cho nhau những kỷ niệm trong thư, anh bảo, anh không kể chuyện lính cho em nghe để chứng tỏ t́nh yêu phong phú, ba ngày phép của anh như đua nhau chạy làm cho ḿnh bàng hoàng phải xa nhau. Anh đổi về Phan Thiết. Nỗi nhớ thương như tỉ lệ với thời gian. Anh đi rồi, em lủi thủi một ḿnh với thành phố nhỏ với những lá thư kể nỗi nhớ thương. Em than buồn, anh gửi cho em người bạn thân trông coi, em mắc cỡ quá, anh làm như em quá bé nhỏ. Anh Điềm cười chúng ḿnh đó. Lỡ anh Điềm tha em đi sao? T́nh yêu của anh là t́nh yêu thiên thần, là ḷng tin tuyệt đối. Anh sợ em buồn v́ vắng anh. Anh bảo: “Em ngơ ngác như con ngựa tía, phải giữ ḿnh nghe cô, khôn lên chút ít để cho anh yên ḷng”. Đường đường một đấng cô giáo, hét ra lửa, tụi học tṛ phát sợ anh không biết sao? Anh chưa thấy cái vẻ oai của em đó.
Những chiều tan học, con đường đầy nắng nhạt và mát chạy dài từ trường B́nh Tịnh trở vào ngă Năm mang đầy bước chân em, ḷng nặng trĩu suy tư. Những buổi chiều thường buồn, em thả bước trên những con đường dài nh́n người qua đường miễn cưỡng, em đang sống với ư nghĩ cho anh, cho em, cho chúng ḿnh, t́nh yêu của chúng ḿnh đẹp quá, gần em anh thường chọc quê em đó, xa cách, anh lại lo lắng hỏi han cho sức khoẻ, những hội ngộ, những xa cách, những hứa hẹn tô điểm cho t́nh yêu của chúng ḿnh. Không có anh, những buổi trưa nắng rảnh rỗi, em trèo cây trứng cá, leo trèo là cái vốn sẵn có từ nhỏ để bây giờ bị anh trêu là em “cao nhất”. Anh lại có ư nghĩ rất ham, rất người lớn: “Tại sao em không có một đứa con với anh để bồng bế cho bớt cô đơn khi vắng anh”. Em đỏ mặt, “anh khỉ quá, coi chừng với em đó nghe không? Nghèo mà ham”. Con đường kỷ niệm được kéo dài thêm từ đường Lê Lợi đến nhà ga xuống Nguyễn Huệ rồi qua Trần Hưng Đạo, nhà sách Tân Tiến nơi ḥ hẹn đón đưa vào những buổi trưa trời nắng, đúng 2 giờ 30 em nhé, dáng anh cao cao tiến về phía em, miệng mỉm cười mang đầy vẻ thương yêu. Hai đứa lại đi bên nhau trên những mặt đường soi rơ hai chiếc bóng dài. Chiếc xe lam với vạt áo lụa dài theo gió vướng qua phía chân anh khi chúng ḿnh cùng đi một chuyến. Ngồi đối diện với khuôn mặt lầm ĺ, kiểu cách, yên lặng nh́n đi nơi khác, những ngón tay vàng đậm v́ khói thuốc. Vườn hoa Diên Hồng, nơi chúng ḿnh chia tay, anh vẫn c̣n vẻ dùng dằng không chịu bước để đợi cho em quay ḿnh, đi trước. Hôm anh về phép hai đứa bịn rịn chưa muốn rời nhau, lần tiễn đưa đó không ngờ là lần tiễn đưa cuối cùng để không bao giờ em được tiễn đưa anh nữa.
Anh Uy, em đau ḷng quá, viên đạn vô t́nh cướp mất anh, tàn nhẫn quá, con người sao không có lương tri nỡ hăm hại lẫn nhau, tranh giành quyền lợi nghe nó buồn thảm như cái chết của anh. Bạn bè anh không muốn kể cho em nghe cái chết đó, em có đủ can đảm mà anh, em sẽ chấp nhận cho nó lọt vào tai, vào tâm tư, vào thớ thịt…
Mất anh rồi thiệt không Uy? Hay chỉ là một giấc mơ tầm thường để khi tỉnh dậy anh vẫn c̣n đó, chúng ḿnh đang c̣n ở trên thế gian này. Anh biết không, em đang cô đơn và đang hụp lặn trong nỗi cô đơn hăi hùng.
Nhận được điện tín do anh Học đánh về, em bật cười với ư nghĩ sao anh nghịch ngợm quá, muốn người ta lên Phan Thiết chơi th́ cứ nói thẳng đi, rơ bày chuyện. Hàng ngày anh vẫn mong em lên trên đó. Anh tham lam lắm, ghét anh ghê, thôi kệ, cho điện tín vào hộp và tiếp tục đi may áo với một cô bạn. Nhưng sao ư nghĩ về anh bắt đầu gặm nhấm. Gặp anh Mang Viên Long trên hè phố, em tŕnh bày điện tín và cười, anh Long tư lự: “tôi có nghe đài nói h́nh như có trận đánh ở Phan Thiết vừa rồi, tôi lo cho thằng Uy quá”. Thật không anh Long? Em đi như chạy. Về đến nhà, thật thế không Uy? Người em bỗng có cảm giác khác lạ, cái ǵ dâng tận cổ… Sắp trào ra… Mắt em ráo hoảnh, không, em không tin. Tờ nhật báo nằm trước mặt với mục phân ưu. Thực không Uy? Anh đă chết rồi sao? Anh vừa mới về thăm em với gương mặt gầy gầy, dáng cao cao, mái tóc ngắn, giọng nói quen thuộc như c̣n ở bên tai… Em ngơ ngác bên đám học tṛ và bè bạn thân thuộc.
Anh vĩnh viễn xa em rồi. Thân xác anh nằm trong ḷng đất. Đời sao phi lư, anh vừa đang nói chuyện với em, thư anh gửi c̣n đó, lá thư gửi hôm 1-1 với những câu nói vu vơ giận hờn, với mục hứa hẹn anh sẽ về, sẽ về Tổng cục Chiến tranh Chính trị, sẽ về với em trong ngày Tết.
Người ta độc ác. Thượng đế bất công, cướp cả t́nh thương. Tâm tư em kêu gào quằn quại giữa tiếng nấc, thân thể em tê dại như viên đạn xoáy vào ruột gan anh để cho anh tắt thở, giây phút cuối cùng không có ai, không có em, chỉ có những bộ mặt quái ác, sát nhân, đang muốn ăn thịt, xé cho được cái thân thể thân yêu đó.
Nâng niu tấm thẻ bài mang tên Nguyễn Văn Uy có một cái ǵ cứ ấm ức dâng lên, mắt mờ dần, nh́n loại máu A Rh+. C̣n ǵ nữa? Anh chết đi, thế là hết. Anh Uy, anh chết đi để lại cho em chừng ấy sao? Thân xác anh nằm ở ḷng đất, cho em cô độc, cho em đang ở biên giới của một t́nh yêu mờ ảo không có lối đi. Anh xa em rồi, xa không khoảng cách. Em muốn h́nh hài ḿnh tan biến để hoà ḿnh vào thế giới hư vô.
|